حسين مير حيدر

173

معارف گياهى ( فارسى )

اين گياه در اغلب مناطق چين مىرويد و معمولا از شانگهاى و پكن تخم آن به داروخانه‌هاى سرتاسر چين صادر مىشود . در هندوستان در قسمت هيمالياى معتدله از كشمير تا كومائون در ارتفاعات 4000 - 1600 متر و ارقامى از آن در پاكستان در پيشاور مىرويد . در ايران گونهء يادشده در كلاك كرج ، بين تهران و سمنان ، توچال دماوند ، لشگرك و در مناطق شمالى ايران در مازندران و ساير مناطق شمالى انتشار دارد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در دانهء خاكشير روغن چرب يافت مىشود و در اين روغن چرب مواد لينولئيك اسيد « 1 » ، لينولنيك اسيد « 2 » ، اولئيك اسيد « 3 » ، اروسيك اسيد « 4 » ، پالمىتيك اسيد و استئاريك اسيد « 5 » مشخص شده است . در اسانس روغنى كه از تقطير تخم با بخار تهيه مىشود مواد بنزيل « 6 » ، آليل « 7 » ، پروپنيل - ايزوتيو - سيانات « 8 » و همچنين آليل دىسولفيد « 9 » [ باسلاس ] يافت مىشود [ M . P . E . SE . A ] . در گزارش بررسىهاى ديگرى دربارهء تركيبات شيميايى خاكشير چنين آمده است : در تخم خاكشير يك اسانس روغنى فرّار وجود دارد كه داراى ايزوتيوسيانات « 10 » ، آليل ايزوتيوسيانات « 11 » و آليل دىسولفيد « 12 » مىباشد . در تخم خاكشير روغن چرب ثابت وجود دارد كه شامل لينولنيك اسيد ، لينولئيك اسيد ، اولئيك اسيد ، اروسيك اسيد ، پالميتيك اسيد و استئاريك اسيد مىباشد . اين روغن از نوع نيمه‌خشك است . مقدار اسانس روغنى فرّار تخم خاكشير در حدود 025 / 0 درصد مىباشد [ S . G . I . M . P ] . گياه خاكشير پس از مالش داراى بوى تند نامطبوع و طعم زننده‌اى مىباشد كه اين در اثر وجود يك آلكالوئيد فرّار در آن است [ G . I . M . P ] .

--> ( 1 ) . Linoleic acid ( 2 ) . Linolenic acid ( 3 ) . Oleic acid ( 4 ) . Erucic acid ( 5 ) . Stearic acid ( 6 ) . Benzyl ( 7 ) . Allyl ( 8 ) . Propenyl - isothiocyanate ( 9 ) . Allyl disulphide ( 10 ) . Isothiocyanate ( 11 ) . Allyl isothiocyanate ( 12 ) . Allyl disulphide