حسين مير حيدر

170

معارف گياهى ( فارسى )

كمى از قطعات زنجبيل بزرگتر و تندتر و بوى آن شبيه بوى زنجبيل و از آن كمى بوى كافور متصاعد مىشود . اين نوع را پس از خارج نمودن از زمين تميز نموده ، جوش داده و خشك مىنمايند . نوع ديگر ضخيم و بلندتر است و پس از بيرون آوردن از زمين آن را تميز كرده و جوش مىدهند سپس آن را ورق ورق كرده خشك مىنمايند كه زودتر خشك شود . گياه آن داراى برگهاى بلند غلاف‌وار به طول حدود يك متر و به عرض 12 - 10 سانتىمتر شبيه برگ زردچوبه و از برگ زنجبيل بزرگتر است . گلهاى آن به رنگ زرد و مجتمع به صورت سنبله است . وطن اين گياه هندوستان و چين مىباشد و نيروى دارويى ريشهء آن تا سه سال باقى مىماند . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در بيخ زرنباد ( Z . zerumbet ) اسانس روغنى فرّار وجود دارد . از ساقهء زيرزمينى آن مادهء زرومبون « 1 » جدا شده است . مادهء زرومبون كه يك مونوسيكليك سسكىترپن‌كتون « 2 » است در محيط ( in vitro ) رشد باكترىهاى مايكروكوكوس پيوجينس واريته‌اورئوس « 3 » و همچنين مايكوباكتريوم توبركولوزيس « 4 » را متوقف مىكند . يعنى نوعى آنتىبيوتيك است . خواص - كاربرد در هند زرنباد در تمام موارد از نظر خواص جانشين زنجبيل است . در هندوچين زرنباد را در الكل خيسانده و به عنوان مقوى و محرك و تصفيه‌كنندهء خون و خون‌ساز مصرف مىكنند و به علاوه تا دو هفته پس از زايمان براى رفع ضعف و سرگيجه استعمال مىشود و له‌شده و كوبيدهء آن را براى رفع تشنج بر سر بچه‌ها مىاندازند . اگر ضماد له‌شدهء آن را روى شكم بچه بيندازند براى رفع تب مفيد است [ مىنات ] . در فيليپين از جوشاندهء آن در استعمال داخلى براى معالجهء آسم مىخورند و در استعمال خارجى جوشاندهء غليظ آن را مانند روغن ماليدنى در مواضع

--> ( 1 ) . Zerumbone ( 2 ) . Monocyclic Sesquiterpene Ketone ( 3 ) . Micrococcus Pyogenes var aureus ( 4 ) . Mycobacterium Tuberculosis