حسين مير حيدر

119

معارف گياهى ( فارسى )

كوكا درختچه‌اى است كه به فارسى « كوكا » و به عربى « خشب الاحمر » گويند . به فرانسوى Coca و Cocaier و به انگليسى Coca و Cocaine tree نامند . گياهى است از خانوادهء Erythroxylaceae ، نام علمى آن Erythroxylum coca Lamk . مىباشد . دو گونهء ديگر نيز كه براى گرفتن كوكائين مورد توجه هستند يكى E . novogranatensis ( Morris ) Hieron . و ديگرى E . spruceana Peyritsch . مىباشند . مشخصات درختچه‌اى است به بلندى 3 - 2 متر ، برگهاى آن ساده بيضى نوك‌تيز . ساقهء ناصاف به رنگ مايل به سفيد و شاخه‌ها به رنگ مايل به قرمز دارد . روى برگ سبز و زير برگ مايل به زرد است . شبيه برگ چاى ، طعم آن تلخ و گس مىباشد . گلهاى آن كوچك به رنگ زرد روشن و ميوهء آن تخم‌مرغى دراز و قرمز گوشتى كه داخل آن يك دانه قرار دارد و از نظر گياهى از نوع شفت شبيه زردآلو است . اين درختچه‌ها امريكايى و بومى پرو - بليوى مىباشند و در برزيل و آرژانتين و جاوه و هندوستان به عنوان منبعى براى استخراج كوكائين پرورش داده مىشود . از نظر محل رويش دو واريته از نظر دارويى مورد توجه است يكى كوكاى بليوى است كه به انگليسى Bolivian coca و Hunuco coca گفته مىشود و نام علمى آن