حسين مير حيدر

73

معارف گياهى ( فارسى )

منفرد به رنگ سفيد يا صورتى كه داراى 5 گلبرگ است . ميوهء آن زردرنگ ، گرد يا به شكل گلابى و سطح آن اغلب پوشيده از كرك است و داخل آن دانه‌هاى به ، معمولا در هر خانه 12 عدد ، وجود دارد . درخت به بومى مشرق زمين و مركز آسيا است ، در جنگلهاى شمال ايران به‌طور خودرو جنگلى در ارتفاع متوسط مىرويد . تكثير درخت به از طريق قلمه ( قلمهء پاشنه‌اى ) ، خوابانيدن شاخه ، ساقه و پيوند زدن است . از به به عنوان پايه براى پيوند گلابى نيز استفاده مىشود . انواع مورد نظر به را روى پايهء به در مردادماه به صورت شكمى پيوند مىزنند . نهالهاى پيوند خوردهء به را كه رشد كافى كرده باشد ، معمولا با فواصل 5 - 4 متر در باغ مىكارند . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در مغز دانهء به گلوكوزيد آميگدالين ( در حدود 1 درصد ) وجود دارد و از مغز دانه در حدود 19 - 15 درصد روغن ثابت گرفته مىشود . در جوانه‌هاى به يك گلوكوزيد سيانوژنتيك يافت مىشود . از پوست و سرشاخه‌هاى آن اسيد سيانيدريك ( HCN ) گرفته مىشود . قشر خارجى دانهء به در حدود 20 درصد لعاب محلول در آب دارد و اين لعاب به قدرى است كه اگر 5 - 4 گرم آن در آب انداخته شود محلولى شبيه سفيدهء تخم‌مرغ حاصل مىشود . برگ درخت به نيز داراى كمى گلوكوزيد آميگدالين است . بررسى ديگرى نشان مىدهد كه در تخم به يا به دانه چند گلوكوزيد ، مواد لعابى و پكتين ، ليپيد « 1 » ، رزين « 2 » و ويتامين C وجود دارد . در برگهاى به در حدود 11 درصد تانن يافت مىشود و ضمنا داراى روتين فلاون « 3 » است . در به‌دانه آلكالوئيد ، ساپونين و تانن وجود ندارد . بررسى گوشت ميوهء به كه شيرين و گس است نشان مىدهد كه در هريك صد گرم گوشت ميوه مواد زير وجود دارد : آب 83 گرم ، مواد قندى و كربوهيدراتها 15 گرم ، خاكستر 4 / 0 گرم ، كلسيم 11 ميلىگرم ، فسفر 17 ميلىگرم ، آهن 7 / 0 ميلىگرم ، پتاسيم 197 ميلىگرم ، ويتامين A خيلى كم در حدود 40 واحد بين‌المللى ، ويتامين C در حدود 15 ميلىگرم ، تيامين

--> ( 1 ) . Lipids ( 2 ) . Resin ( 3 ) . Flavones