حسين مير حيدر
40
معارف گياهى ( فارسى )
رحمى خارج از موعد قاعدگى نيز كاربرد دارد [ هولمز ] . مغز هستهء آن را بو داده و مىخورند ضد اسهال است و كرمكش [ رومفيوس * ] . از رزين آن براى التيام زخمهاى دهان [ گررو * ] و همچنين به عنوان ضد سيفيليس [ راجر ] و معالجهء اسهال خونى استفاده مىشود [ مىنات * ] . اگر صمغ آن را با روغن و آب ليمو مخلوط نمايند براى رفع ناراحتىهاى پوست بسيار مؤثر است [ گوام ] . انبه از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى ، ميوهء خام و نارس آن سرد و خشك و مولد بلغم و سودا و ميوهء رسيدهء شيرين آن گرم و خشك است . از نظر خواص بسيار مقوى است و براى اعضاى رئيسهء بدن ، جهاز تنفس ، مرى ، معده ، رودهها و كليه نافع است . مقوى مثانه و نيروى جنسى است و درخشانكنندهء رنگ چهره و خوشبوكنندهء دهان است . خفقان ، سردرد سرد ، تنگى نفس ، سرفه ، بواسير ، اسهال ، عطش ، ضعف ، كسالت و سستى بدن را رفع مىكند و ترشح ادرار را افزايش مىدهد و با اينكه قابض است در عين حال به مزاج انسان لينت مىدهد . انبه براى گرممزاجان مضر است بخصوص در مواقعى كه معده خالى باشد و از اين نظر بايد با سكنجبين يا آبدوغ سرد خورده شود . انبه از نظر هضم ثقيل و نفاخ است و ايجاد بيمارىهاى سوداوى و خارش و جرب و دمل مىنمايد . از نظر نفخ آن بايد با زنجبيل خورده شود و يا اينكه روى گوشت آن نمك بريزند و يا مخلوطى از زنجبيل و نمك روى آن بريزند و بخورند . كبد را ضعيف مىكند و از اين نظر بايد با شربت زرشك و سكنجبين آن را خورد . براى لثه و دندان مضر است و اسپرم را رقيق مىكند و براى چاق شدن و تقويت نيروى جنسى بايد روى آن شير تازه خورد . ميوهء تازهء ترش آن صفرا را تسكين مىدهد و اشتهاآور است و براى بلغمى و سوداوى مزاجها مضر است ، از مغز هستهء آن براى تسكين آسم استفاده مىشود . لاتكس يا شيرابهء آن بسيار گرم و زخمكنندهء پوست است و بوى تند نامطبوعى شبيه بوى بنهء نارس ( ميوهء نوعى پستهء وحشى ) دارد و براى رفع ناراحتى آن بايد روى محلى از پوست كه شيرابهء انبه ريخته شده روغن ماليد . گل انبه و مغز هستهء انبه بسيار سرد و خشك است ، اسهال را به كلى بند مىآورد و خشككنندهء و بندآورندهء اسپرم مىباشد بخصوص كه اگر مغز هستهء آن را كمى بو داده باشند و اگر شكوفهء تازهء آن را خشك كرده و هر روز در حدود 4 - 3 گرم آن را با 12 - 10 گرم شكر بخورند از سيلان جريان زياد اسپرم و سرعت انزال جلوگيرى