حسين مير حيدر
32
معارف گياهى ( فارسى )
حرارت معده و غليان خون را تسكين مىدهد و اسراف در خوردن آن موجب ايجاد زخم و التهاب در رودههاست و براى سردمزاجها مضر مىباشد و عمل كبد را ضعيف مىكند و نيروى جنسى را كاهش مىدهد و از اين نظر بايد با انار شيرين و زنجبيل پرورده و نظاير آن خورده شود . آب مخلوط انار شيرين و ترش ( 500 - 250 گرم ) كه با حدود 100 گرم شكر مخلوط شده و خورده شود مسهل صفرا و مقوى معده است و براى تبهاى صفراوى و يرقان و جرب و حكه بسيار مفيد است . مضمضهء آب آن براى زخمهاى بد دهان نافع است . رب انار ترش در جميع موارد از آب آن قوىتر است . اگر داخل انار را خالى كرده و روغن گل سرخ در آن بريزند و بر آتش ملايم گذارند و سپس چند قطره در گوش بچكانند براى درد گوش بسيار نافع است . مخلوط انار شيرين و ترش ، سرد و خشك است و قابض و براى كاهش التهاب و تشنگى مفرط و تبهاى تند و قى و خمارى و رفع و يار زنان حامله و بدى و زردى رنگ صورت ، بسيار نافع است . دانهء انار : قابضتر از آب و رب انارين است . كوبيدهء دانهء انار ترش كه بهطور مساوى با مويز و معادل يكپنجم وزن آن زيره كرمانى مخلوط و خورده شود ، براى رفع قى و تقويت معده بسيار مؤثر است . مضر التهاب روده و سرفه مىباشد و از اين نظر بايد با گردو و مويز خورده شود . گل انار كه به گلنار فارسى معروف است به صورت دمكرده بهطور غرغره براى التيام زخمهاى دهان و خونريزى بن دندان و عصارهء آن با گلاب براى رفع ورم چشم و با آب بارهنگ براى زخم آلات تناسلى مرد و با آب براى رفع خراشهاى پا كه از كفش تنگ ايجاد شده باشد و با سركه براى باد سرخ بسيار نافع است . عصارهء پوست و قسمت پيه سفيد داخل انار از نظر درمانى قائممقام عصارهء گل آن است . معمولا در ايران بيشتر از گل انارهاى وحشى استفاده مىشود كه آن را گلنار فارسى گويند ، بخصوص در شمال ايران و در گيلان كه انار وحشى فراوان است مرسوم است كه از دمكردهء گلنار فارسى براى رفع اسهالهاى مزمن و در استعمال خارجى به عنوان غرغرههاى قابض بهطورى كه فوقا ذكر شد ، استفاده مىكنند . پوست انار و گوشت سفيد داخل آن بسيار قابض است و سرد و خشككننده مىباشد . گرد كوبيده و خشك آن براى خشك كردن زخم شانكر ساده مفيد است . مضمضهء جوشاندهء آن براى تقويت لثه و قطع خونريزى آن و خوردن جوشانيدهء آن