حسين مير حيدر
75
معارف گياهى ( فارسى )
مىشود . ضماد برگ و ساقهء آن با روغن گلسرخ براى تسكين سردردهاى گرم و سوختگى آتش و ورمهاى گرم نافع است و با آرد جو براى جرب و حكه و ورم بيضهها و تخمك نافع است . ضماد برگ و ساقه آن بتنهايى براى تسكين حرارت اعضا و سوختگى آتش مفيد است و اگر بر معده و كبد گذارند براى تسكين حرارت آنها مفيد است و اگر با حنا تهيه شود و بر كف دست و پا گذارده شود براى حرارت و پيسىهاى دست و پا در صورت تكرار مفيد خواهد بود . ضماد ريشهء آن براى زگيل قوىتر از ضماد گياه است . برگ و ساقهء آن مقوى باه محرورين و اشخاص گرممزاج است و درعينحال در مورد اشخاص سردمزاج قوه باه را كم مىكند و اشتها را كاهش مىدهد و اسراف در خوردن آن نور چشم را نقصان مىدهد ، اين قبيل افراد سردمزاج اگر بخواهند بخورند بايد با نعناع و كرفس و مصطكى باشد . مقدار خوراك از آب آن تا 100 گرم است و خاصيت تخم خرفه مانند آب خرفه است و گرد برگ و ساقهء خشك آن براى زخمهاى دهان اطفال و زخمهاى نظاير آن نافع است و گرد آن براى طحال و معده اشخاص سردمزاج مضر است اگر 20 گرم برگ خشك آن را نرم كوبيده با شكر و جلپ بخورند براى تبها و سرفههاى گرم بسيار نافع است ، مقدار خوراك گرد آن تا 20 گرم است . مشابه آن در اكثر موارد فوق اسفرزه است . در مورد خواص خرفه در مدارك فنى منتشره در مغربزمين چنين آمده است : خرفه در چين و هندوچين مصارف دارويى وسيعى دارد . از خرفه به عنوان خنك كننده ، نرمكننده ، جبرانكننده كمى ويتامين C و نيروبخش ، التيامدهندهء زخم و محلل ورم استفاده مىشود . در مدارك زيادى خرفه به عنوان مدر معرفى شده است ، ولى بررسىهاى دقيقتر حكما نشان مىدهد كه : 1 : در مورد اشخاص سالم و اشخاصى كه كليهء نرمال دارند ، اثر مدر دارد . 2 : در مورد اشخاص با كليههاى ناراحت نيز در مواردى تا حدودى مدر است از جمله در مورد نفرىتيس « 1 » يا ( ورم كليه ) و پىىلىتيس « 2 » ( ورم كاليس كليه « 3 » ) تا حدودى مدر است . در ده مدرك از مدارك طب سنتى معتبر آمده است كه مصرف خرفه براى معالجهء اسهال خونى نافع است .
--> ( 1 ) . Nephritis ( 2 ) . Pyelitis ( 3 ) . Colix - Calice