حسين مير حيدر

37

معارف گياهى ( فارسى )

ترشكها به‌طور كلى گياهان جنس Rumex كه ترشكها از آن هستند و در كتب طب سنتى « حمّاض » نامبرده مىشود دو گروه مىباشند . گروه اول گونه‌هايى از گياهان با برگهاى ترش‌مزه كه معروف‌ترين آنها كه از نظر طبى و خوراكى مورد توجه هستند با نام ترشك در اين كتاب آمده است . به فرانسوى Oseille و به انگليسى dock sorrel و Sheep sorrel گفته مىشود . گروه دوم گونه‌هايى هستند كه به فارسى آنها را « ترشك اسفناجى » مىنامند به فرانسوى به‌طور كلى Patience و به انگليسى Spinach - dock گويند و در كتب سنتى با نامهاى « حماض البقر » و « حماض الماء » نامبرده شده است اين گروه در حقيقت حماض يعنى ترش نيستند و جزء گروه حماضهاى شيرين قرار دارند ، ولى نظر به اينكه با ترشكها در يك جنس قرار دارند در كتب طب سنتى آنها را نيز نوعى حماض گفته‌اند . در هريك صد گرم برگ خام ترشكهاى ترش مواد زير يافت مىشود . آب 90 گرم ، پروتئين 2 گرم ، چربى 3 / 0 گرم ، نشاسته و مواد ازته 5 / 4 گرم ، كلسيم 66 ميلىگرم ، فسفر 41 ميلىگرم ، آهن 6 / 1 ميلىگرم ، سديم 5 ميلىگرم ، پتاسيم 338 ميلىگرم ، ويتامين A 12900 واحد بين المللى ، تيامين 09 / 0 ميلىگرم ، رايبوفلاوين 22 / 0 ميلىگرم ، نياسين 5 / 0 ميلىگرم و ويتامين C 119 ميلىگرم .