حسين مير حيدر
85
معارف گياهى ( فارسى )
ريحان به فارسى « ريحان » و « نازبو » و در كتب طب سنتى با نامهاى « شاهسفرم » و « صعتر هندى » و « سلطان الرياحين » آمده است . به عربى « ضيمران » كه در اصل « ضميران » است و « ريحان الملك » ناميده مىشود . به فرانسوى Petit basilic و Basilic و به انگليسى Basil و Sweet گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Labiatae جنس Ocymum يا Ocimum نام علمى آن Ocimum basilicum L . و مترادفهاى آن : Ocimum caryophyllatum Roxb . و Ocimum Pilosum Willd . و O . menthaefolium Benth . است . رقم سرخرنگ ريحان را در كتب طب سنتى با نام « حماحم » ذكر كردهاند . مشخصات گياهى يك ساله به بلندى 60 سانتىمتر است . گلهاى آن كوچك مايل به سبز يا ارغوانى و يا سفيد مىباشد پشت برگهاى آن سبز خاكسترى و روى برگهاى جوان آن سبز روشن به شكل بيضى ، نوكتيز با دندانههاى ريز و معطر است . تخم آن سياه ، ريز كمى زبر مىباشد . تكثير آن با كشت تخم آن بسادگى انجام مىشود . ريحان بومى فلات ايران است و در ايران و افغانستان بهطور خودرو مىرويد ولى عملا توليد فعلى آن در ايران صددرصد از پرورش و كشت آن در مزارع حاصل مىشود . در ايران به طور وحشى در اطراف تهران ، همدان ، خراسان ، در 2300 متر ارتفاع از سطح دريا و