محاسبه شود . مثلا همواره خشكى خارج از حد طبيعى در مغز مايهء بيخوابى است ، حال مزاج بيمار چه صفرا يا بلغم و چه سودا يا خون باشد ميزان غلبه خشكى بايد مشخص گردد . اگر فرض كنيم هيچيك از وسائل امروزى قادر به شناسايى بيمارىهاى مغز و سر ، بخصوص تومورها " كه بحث اصلى اين كتاب است " ، نباشد علامت‌هاى ظاهر صورت نوع بيمارى و تومور را هويدا مىكند . كمتر ممكن است كسى دچار تومورهاى مهلك مغزى شده باشد و موهاى سرش كاملا سالم و سرحال و در حال نمو و بدون ريزش بوده و رنگ طبيعى نژادى خود را حفظ كرده باشد . اگر كسى دچار تومور مغزى شده آيا ديده‌ايد كه همهء ظواهر جمجمه‌اش مانند موها ، پوست ، چشم ، رنگ و هوش و حواس و حافظه‌اش دچار نقصان نشده باشد ؟ البته اين بعيد است . پس بايد بررسى كنيم و ببينيم از علامات ظاهر سر و مغز با تكيه بر اصول مزاج شناسى ايرانى چه دست‌آوردهايى مىتوانيم داشته باشيم تا بتوانيم در روند درمان بيمار از آن‌ها كمك بگيريم و بيمار را از شر غده و تومور متجاوز و مهلك نجات دهيم . اگر سنگينى در سر زياد احساس نشود و ترشحات و چربىهاى مترشحه از مسامات پوست به زردى بزند و در سفيدى چشم زردى نفوذ كرده باشد و يا احساس سوزش و گزش و تپش عروق را ادراك كنيم و ببينيم و گرمايى در پوست سر احساس كنيم قطعا غلبه با صفراست . صفرا خود سبك است و وجود سبكى در سر همراه با علامات ديگر صفرا را مطرح مىكند حال اگر خشكى هم در كنار آن باشد احساس سبكى بيشتر در سر احساس مىشود . رنگ زرد در سفيدى چشم نمايان مىشود ، زردى اگر كم است ، كمى در گوشه‌هاى چشم و به هر ميزان بيشتر باشد پهناى سفيدى را در بر مىگيرد . سايه‌اى زردرنگ در نماى كلّى صورت ديده مىشود . زردى انواع دارد ، زردى روى زبان ، زرد زرده تخم‌مرغى ، زرد كاهى ، زرد طلايى شفاف مانند زردى كسانى كه به