نازايى از هر 6 زوج يكى از آنان بچه ندارند و يا كمتر از آن دارند كه مىخواهند ، و 15 / 0 حاملگىها به سقط ناخواسته منجر مىشود . پس از يك ماه مقاربت آزاد مىتوان گفت كه نابارورى وجود دارد . 20 % زوج‌ها پس از يك ماه مقاربت و 60 % ظرف 6 ماه و 95 / 0 ظرف يك سال باردار مىشوند . براى درمان نازايى ابتدا بايد هر نوع سوء مزاج كه مربوط به كبد و معده و كليه و رحم باشد شناسايى و درمان گردد . اگر سوء مزاج گرم يا سرد بر معده ، كبد ، كليه‌ها غالب شده ، به درمان هر يك از آنها كه در مجموعه كتاب‌هاى پيك شفا آورده‌ايم مراجعه كنيد . پس از آن به درمان بيمارىهاى ويژه زهدان بپردازيد . كيست تخمدان ، احتباس حيض ، ورم گرم يا سرد رحم ، عفونت رحم هركدام كه تشخيص داده شد ، درمان‌هاى آن را در همين كتاب آورده‌ايم عوامل ديگرى را كه ذكر نكرديم و در ايجاد نازايى نقش دارند در اين بخش تشريح مىكنيم . 1 - روابط زناشويى آن‌طور كه شرح داده شد بر مرام نبوده و اصول آن رعايت نشده است . 2 - زن و مرد عادت داشته‌اند هنگام نزديك آب يخ ميل كنند . 3 - زن هنگام ازدواج نابالغ بوده و مرد با او نزديكى كرده و زهدان دچار آسيب شده است . اگر هم باردارى صورت پذيرد در سالم بودن بچه‌هاى اين خانم بايد شك كرد . 4 - ممكن است از اثر سرماخوردگى و عفونت ، لوله‌هاى تخمدان بهم چسبيده و مانع حركت تخمدان بسوى محل استقرار خويش شود . 5 - شايد ترشحات داخل زهدان بسيار تند و اسيدى باشد و اسپرم را قبل از