عامل يا عوامل اوليه و واقعى آن ميسر است . در بسيارى از بيماريهاى ثانويهء زنان ، رديابى عامل اصلى بيمارى و مرتبط كردن آن با رحم ، كار دشوارى است و نياز به تجربه و دانش فراوان دارد . مثلا بسيارى از بيماريهاى عصبى و گوارشى زنان ، از ديدگاه طب ايران ، ريشه‌هاى رحمى دارند . برخى از سوء هاضمه‌ها ، سردردها ، تنشهاى عصبى ، بيماريهايى نظير بيهوشىهاى شبه صرع ، بيماريهاى روحى ، دردهاى مفصلى و عضلانى و بسيارى ديگر ، مستقيما در اثر اختلالات جنسى بوجود مىآيند يا تشديد مىشوند كه پزشك حاذق بايد تأثير رحم بر آنها را تشخيص داده و براى درمان اقدام نمايد . در اين كتاب آنچه كه مورد تأكيد ماست ، بررسى و درمان بيماريهاى اوليهء زنان است و در حاشيه . به اجمال به برخى از بيماريهاى ثانويه نيز خواهيم پرداخت . تشخيص اوليه پيش از هرگونه اقدام درمانى ، جهت كسب اطلاعات اوليه در مورد رحم و تخمدان موارد زير را بايد در نظر گرفت : 1 - شرح وضعيت قاعدگى از لحاظ منظم يا نامنظم بودن قاعدگى ، طول مدت خونريزى ، شفاف يا تيره بودن خون ، حجم خونريزى ، دردهاى قاعدگى نوع و محل و شدت آن ، لكه‌بينى پيش و پس از قاعدگى ، ترشحات و . . . 2 - بررسى حالات وابسته به قاعدگى در كل بدن : مثلا تشديد سردردهاى ميگرنى در زمان قاعدگى ، ضعف ، احساس درد و كشيدگى در پاها ، حالات عصبى شديد ، جوش صورت ، خارش و موارد ديگرى كه معمولا ارتباط معنىدار با قاعدگى از خود نشان مىدهند . 3 - تاريخچهء جنسى : شامل سن شروع قاعدگى ، سن ازدواج ، سابقهء دقيق بارداريها ، زايمانها ، سقطها و كورتاژهاى احتمالى ، يائسگى ، وضعيت جنسى فعلى بيمار و نوع روابط جنسى