محمد موسوى

31

مجموعه پيك شفا ( درمان بيمارى ها با زالوى ايرانى ) ( فارسى )

بيمارىهاى پوست از قبيل جوش‌ها ، دمل‌ها ، لكه‌هاى سياه و نقطه‌هاى سياه و سپيد و . . . مفيد است . » در طب عاميانه نيز زالو در كوچه و بازار به فروش مىرسيده و تا حدود سى سال قبل ، همه مىدانستند كه براى علاج زخم چركين و دمل بهترين درمان زالواندازى است . يا براى پيشگيرى از فساد دهان و لثه و داشتن دندان‌هاى محكم بايد بناگوش را زالو گذاشت . مخبر السلطنه در كتاب خاطرات و خطرات حكايتى جالب نقل مىكند : « جهانگيرخان وزير صنايع دچار قانقريا شد و دكتر تولوزان فرانسوى ( پزشك مخصوص دربار ) دستور به قطع پاى ايشان داد . آشنايان جهانگير خان با قطع پا مخالفت ورزيده و ميرزا حسن خان جراح‌باشى محله را به عيادت جهانگير خان آوردند . او پس از معاينه گفت به من يازده روز فرصت دهيد تا اين پا را معالجه كنم . ميرزا حسن در سه نوبت زالوى زيادى به پاى بيمار انداخت و پس از يازده روز از تولوزان فرانسوى دعوت كردند كه پا را ملاحظه كند . تولوزان وقتى پا را ديد ، بهبود آن را تأييد كرد و از اينكه قبلا به ميرزا حسن ناسزا گفته بود معذرت‌خواهى كرد و دويست تومان به ميرزا حسن داد » . زالواندازى جزو سنت‌هاى درمانى پذيرفته شده و به همان معروفيت و مقبوليت حجامت و فصد ( رگ‌زنى ) بين توده‌هاى مردم رواج داشت . آرى اين حيوان يك گرمى به ظاهر مشمئزكننده طى ساليان دراز بيمارىهاى صعب العلاجى را براحتى درمان مىكرد و بيماران را از صرف هزينه‌هاى گزاف ، بريده شدن از اندام‌ها ، بد شكل شدن پوست ، فلج شدن ناشى از سكته مغزى و . . . نجات مىداده است . تأييد اين نظر را با پرسش از افراد 40 سال به بالا مىتوانيد جستجو كنيد . ديدگاه حكيم جرجانى پيرامون زالودرمانى : جرجانى معتقد است بهترين زالو ، زالوى موجود در آب‌هاى پاكيزه است و شكل او بايد همانند دم موش باشد و شكم او سرخ و پشت او سبز و سرش كوچك باشد و او نيز معتقد است منفعت زالو بيشتر در بيمارىهاى پوستى مانند ريش بلخى ، قوبا ، سعفه و . . . مىباشد . طريقه استعمال و موارد احتياطى كه