مارسل لاوابر ( مترجم : امامى ، فصيحى )
54
رايحه درمانى « دانش كاربرد اسانس ها ، براى دستيابى به بهداشت و تندرستى » ( فارسى )
اسطوخودوس و ترنج يافت مىگردد . ليناليل استات ، محصول واكنش لينالول و استيك اسيد مىباشد . اسانس Salvia sclarea يكى از اسانسهايى است كه به ويژه در صورت استفاده از آن در ماساژ ، ويژگىهاى استرى آن روشن مىگردد . در اسانسهاى گياهى ، تنوع استرها در مقايسه با ساير گروهها بيشتر است . اسانسهاى گياهى كه استرها ، تركيبات اصلى سازندهء آنها مىباشند زياد نيستند ، اگرچه در مقايسه با ساير گروهها ، ميزان استرها در اسانسهاى گياهى اندك است ، ولى بوى شاخص گياه ، مربوط به اين تركيبات مىباشد . د - الكلها لينالول ، بورنئول ، سيترونلول ، ژرانيول ، سانتالول ، استراگول و نرول از الكلهاى مهّم مىباشند . اكسيژن اغلب از طريق پيوند يگانه گروه هيدروكسيل به مولكول ترپن اتصال يافته است . ساختار گروه هيدروكسيل ( - O - H ) ، مشابه ساختار آب ( H - O - H ) است ، با اين تفاوت كه فاقد 1 اتم هيدروژن مىباشد . مولكولهايى كه گروه عاملى آنها هيدروكسيل است ، الكل ناميده شده و مشخصا مايع هستند . اگر يك گروه الكل با يك مولكول ترپن پيوند يابد ، تركيب حاصل ترپن الكل ناميده مىشود . ترپن الكلها از جمله مفيدترين مولكولها در رايحهدرمانى مىباشند . ترپن الكلهاى موجود در اسانسهاى گياهى انواع مختلف و بنابراين ويژگى و بوى متفاوت داشته ، واجد اثرات متعددى مىباشند . معمولا ترپن الكلها گندزدا بوده ، اثر مثبت انرژى زايى دارند . ترپن الكل شاخص موجود در اسطوخودوس ، Aniba roseaodora ، اسانس پتىگرن ، بهارنارنج و گشنيز ، لينالول است . سيترونلول كه داراى اثر ضد ويروس مىباشد ، يكى از تركيبات اصلى اسانس گل سرخ و شمعدانى بوده ، ژرانيول در Cymbopogon martini يافت شده است . آلفا - ترپينئول ، مشخصا در Eucalyptus radiata و Melaleuca viridiflora وجود دارد . ترپىنن - 4 - اول ، تركيب اصلى موجود در درخت چاى و مرزنگوش باغى است . ساير اعضاى اين گروه ( ترپنالكلها ) در Ravensare aromatica و كاجپوت وجود دارند . همه اين اسانسها داراى خواص مشتركى مانند اثر گندزدا ، بوى خوشايند ، ويژگىهاى مطلوب و سمّيت بسيار كم مىباشند . براساس يكى از پژوهشهايى كه روى اثرات مفيد ترپنالكلها انجام گرديد ، نشان داده شده است كه اسانس برخى گونههاى سرو كوهى كه حاوى مقدار زيادى ترپىنن - 4 - اول و مقادير اندكى از پيننها ( هيدروكربنهاى