محسن عباس نژاد

95

قرآن و طب ( فارسى )

نموده ، او را به ارتكاب هر عمل زشت و ناپسندى تحريك مىكند . اصطلاحا او را فردى افسارگسيخته و لاابالى مىسازد . سندرم الكل جنين در دو سال اخير ، حالتى به نام سندرم الكل جنين شناخته شده است كه در نتيجه‌ى مصرف مرتب مشروبهاى الكلى در دوران حاملگى از سوى مادر پيش مىآيد ، حتى به مقدار كم ؛ مثلا 90 ميلىليتر در روز . علايم مشخص‌كننده‌ى اين حالت عبارتند از : كندى رشد ، صورت نامرتب و بالاخره عقب‌افتادگى ذهنى كودك ؛ به طورى كه برآورد شده ساليانه دست كم 5000 كودك ، همراه با يكى و يا بيشتر از علايم ياد شده‌ى فوق متولد مىشوند . « 1 » مصرف الكل از نظر پزشكى عوارض فراوان ديگرى - نظير بيماريهاى كبدى ، لوز المعده‌اى و عصبى - دارد كه شرح مفصل آن در كتابهاى پزشكى آمده است . يكى از نكاتى كه بيش از بيان آيه‌هاى قرآنى قابل توجه است ، نحوه‌ى مقابله و مبارزه قرآن كريم با اين معضل اجتماعى و سوء مصرف مواد غذايى ، در صدر اسلام بوده است ؛ به طورى كه راه حل موفقيت آميز قرآن كريم در اين زمينه چنين بود كه با توجه به شيوع شراب‌خوارى در ميان اعراب زمان جاهليت و علاقه‌ى وافر آنها به اين امر مىبايست برخورد قرآن كريم به صورت بنيادى در خصوص تغيير تفكر و بينش آنها صورت مىگرفت ؛ يعنى ابتدا نفوس مردم را از عقايد خرافى و تصورهاى باطل ، پاك كرده ؛ ارزشها و معيارهاى نامطلوب و نشاندن نهال دين و عقيده‌ى توحيدى در دل آنها ، طى چند مرحله ، شراب خوارى افراد را درمان مىكرد . « 2 » از اين رو در مرحله‌ى اول گفته مىشود ، نخستين آيه‌اى كه در رابطه با خمر نازل شد ، آيه‌ى 67 سوره‌ى مباركه نحل بوده و در مرحله‌ى دوم كه وجدان مسلمانان جوياى دانستن بيشتر و واضح‌ترى درباره‌ى خمر بود ، آيه‌ى شريفه‌ى 219 سوره‌ى بقره نازل گرديد و در مرحله‌ى سوم با توجه به آمادگى بيشتر نفوس مسلمانان ، با يك برنامه ضربتى و نه رودررو ، با نزول آيه‌ى 43 سوره‌ى مباركه‌ى نساء ، به طور منطقى مسأله‌ى شرب خمر را هدف قرار داد و آن را روزانه پنج نوبت زير نظر و كنترل گرفت و بدين ترتيب دايره‌ى مصرفش را محدودتر نمود . سرانجام ، در مرحله‌ى چهارم ، كه مىتوان آن را مرحله‌ى سرنوشت‌ساز ناميد ، خداوند مسلمانان را از نوشيدن خمر بر حذر داشته و دستور اجتناب آن را تثبيت كرد اكنون با توجه به توضيحات فوق ، به بيان گزيده‌اى از آيه‌هاى قرآن كريم كه در اين خصوص آمده است ؛ مىپردازيم : وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ « 3 » « از تو مىپرسند چه چيز انفاق كنند بگو از مازاد نيازمندى خود اين‌چنين خداوند آيات را براى شما روشن مىسازد شايد انديشه كنيد . » يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ * إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ « 4 » « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، شراب و قمار و بتها و ازلام ( - نوعى بخت‌آزمايى ) پليد و از عمل شيطان است ، از آنها دورى كنيد تا رستگار

--> ( 1 ) . مبانى تغذيه ، ترجمه‌ى دكتر مينو فروزانى ، ص 46 . ( 2 ) . محمد رضا نورى ، تغذيه در قرآن ، ص 461 . ( 3 ) . بقره / 219 . ( 4 ) . مائده / 90 و 91 .