در حال مستى ، فساد و آسيب نسل‌ها ، بطالت و بىكارى ، سنگين شدن كار پليس ، بيمارستان‌ها و تشكيلات دادگسترى ، از هم پاشيده شدن خانواده‌ها و بسيار از مشكلات ديگرى كه به هيچ وجه نمىتوان آن را به سادگى ارزيابى كرد ناشى از مصرف و رواج مشروبات الكلى است . ازاين‌رو مىبينيم كه اگر خريد و فروش يا درآمدهاى مالياتى اين نوشابه‌ها براى برخى افراد يا دولتها به ظاهر ممكن است سودى داشته باشد و يا فرضا مصرف اين‌گونه مشروبات انسان را براى چند ساعتى دچار بىخبرى و تخدير كند امّا در عوض زيانهايى را به درجات بسيار زيادتر ، وسيع‌تر ، طولانىتر ، براى فرد ، جامعه و اقتصاد آنها به دنبال داشته و بر جا خواهد گذاشت . در اينجا آياتى كه نسبت به نهى از رفتارهاى نادرست و سنّت‌هاى جاهلى شرب مسكرات و تحريم آن از قرآن گزيده شده است ذكر مىشود ( ترجمه و گزيده‌ى تفسير نمونه است ) 1 - يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ . . . « 1 » « اى پيامبر از تو درباره‌ى شراب و قمار مىپرسند به آنها بگو كه اين‌ها زيان‌هاى بسيارى براى شما دارد هرچند از نظر مادى ممكن است منافعى براى افراد داشته باشند ولى گناه و ضرر آنها از سودشان بيشتر است . » احتمال مىرود كه اين اولين آيه‌اى باشد كه در مورد زيان‌بارى و منع مصرف مشروبات الكلى به پيامبران نازل شده است چون لحن حكم تحريم خمر با نرمش و مدارا همراه است تا اعراب زمان جاهلى كه بيشترين سرگرمى ، وقت‌گذرانى و تفريح يا گاهى درآمد خود را از اين زمينه‌ها به دست مىآوردند به تدريج و آرام از مسير انحرافى اين دو عادت خارج كرده و به راه مستقيم سلامت‌بخش رهايى از اين دو عامل زيان‌بار وارد نمايد . خمر از نظر شرعى به هر مايع مست‌كننده يا مسكرى گفته مىشود و تمام مشروبات الكلى را شامل خواهد شد . و از نظر لغوى به معناى پوشش است ، لذا مىبينيم كه تناسب درستى بين انتخاب لغت و افاده معنا و مفهوم آن وجود دارد زيرا اين‌گونه نوشابه‌ها به جهت مستى حاصل از مصرف آنها مثل اينكه براى عملكردهاى عقلانى پوشش و حجابى ايجاد مىكند و نمىگذارد شخص تحت تأثير آن زشت را از زيبا تشخيص دهد و اين درست همان نتيجه و زيانى است كه از مصرف مسكرات به دست مىآيد ، يعنى پوشش بر عقل و روان انسان انداخته و او را از درك نيكيها و كمالات واقعى بازمىدارد و حالت « اثم » برايش ايجاد مىكند ، يعنى مانعى براى رسيدن به كمال و فضيلت مىشود . نكته‌ى ديگرى كه در آيه‌ى مذكور نسبت به منع شراب و قمار قابل توجه است اشاره به سود اندك آنهاست كه اين مطلب شايد به علّت وجود درآمدهاى صرفا مالى و اقتصادى باشد كه در عصر جاهليت و يا در هر زمان و مكان ديگرى ممكن است از طريق خريد و فروش يا يك نوع اشتغال زيان‌بخش و يا كسب ماليات نصيب برخى افراد يا دولت‌ها مىشود ، يا اين كه اشاره به بعضى از مصارف طبّى به عنوان حلّال پاره‌اى از داروها يا استفاده‌هاى مختلف ديگرى باشد كه در شيمى آلى از آن به دست مىآيد ، و اين مىرساند كه در آيه بيان و قضاوت مطلب يك‌جانبه صورت نگرفته بلكه تمام جوانب آن منظور شده و بيانگر جامعيت موضوع است . جمله‌ى آخر آيه يعنى : كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ؛ شايد بيشتر به منظور اين باشد كه هرچند براى فرد مسلمان اولين قدم تسليم و قبول دستورات است ، ولى هر انسانى در زندگى موظف خواهد بود كه اطاعت دستور را با انديشه پذيرا شود

--> ( 1 ) . بقره / 219 .