محسن عباس نژاد
84
قرآن و طب ( فارسى )
حد معمول است . اين دو آنزيم اتانول را اكسيده كرده و به آلدئيداستيك كه نوعى فرآورده چربى است تبديل مىكنند ، سپس اين تركيب به وسيلهى آنزيم آلدئيداستيك دهيدروژناز ، به صورت استات وارد سيكل كربس شده و در مسير متابوليسم مواد چربى قرار گرفته يا به شكل ذخيرهى چربى در قسمتهاى مختلف بدن انباشته مىشود . سيستم آنزيمى الكل دهيدروژناز هميشه آمادهى عمل و گوشبهزنگ براى تجزيهى الكل وارد شده در خون است ، چون در جريان سوختوساز طبيعى مواد هيدروكربنه نيز ، غالبا مقدار كمى الكل به طور عادى در بدن افراد سالم ايجاد مىشود تا در صورت ضرورت و نياز سريع بدن به انرژى و حرارت ، مورد استفاده قرار گيرد ، و اگر بدن محتاج به برخوردارى از آن نشد به وسيلهى آنزيم الكل دهيدروژناز موجود در پلاسماى سلولهاى كبدى ، تجزيه و از گردونه عمل خارج مىشود . در حالى كه سيستم آنزيمى ديگر ، يعنى آنزيم اكسيدكنندهى اتانول در ميكروزومها به عنوان يك سيستم آنزيمى كمككننده به تجزيهى مواد الكلى توليد شده يا وارد شده در بدن ، به علّت مصرف الكل يا در افراد معتاد به مواد الكلى فعّاليت يافته و در تجزيهى اتانول دخالت مىكند . تجزيهى الكل مصرفى در بدن انسان موجب توليد ميزان بيشتر آلدئيد استيك شده كه اين ماده براى كبد ، به خصوص ميتوكندرى سلولهاى كبدى ، زيانبار بوده اثر سمى دارد . چون آنزيم آلدئيد استيك دهيدروژناز در ميتوكندرى ياختههاى كبد ساخته مىشود ، لذا مصرف الكل موجب آسيب ميتوكندريها شده و سنتز آنزيم را كاهش مىدهد در نتيجه آلدئيد استيك در خون و بدن تجمع يافته به عنوان يك عامل سمى كبد را دچار اختلال مىكند . به تازگى علاوه بر دو آنزيم مذكور ، آنزيم ديگرى نيز كه در اكسيداسيون مواد الكلى در كبد انسان مؤثر است به دست آمده كه قدرت اثر آن 3 تا 5 برابر بيشتر از الكل دهيدروژناز معمولى است . فعاليت اختصاصى اين آنزيم چنان است كه پس از صرف نوشابههاى الكلى ، آلدئيد استيك زيادى را توليد و وارد خون مىكند كه اين ماده موجب سرخى صورت ، تندى ضربان قلب ، سردرد ، سرگيجه ، خستگى و ديگر علايم نامطبوع مستى مىگردد . اين حالت يعنى توليد زود و زيادتر از معمول آلدئيد استيك توسط آنزيم الكل دهيدروژناز نامشخص در بعضى از نژادهاى مغولى و ژاپنى بيشتر ديده و مطالعه شده است . همچنين نزد زنان باردار يا زنانى كه قرص ضد باردارى مىخورند و مشروبات الكلى نيز مصرف مىكنند اين عوارض بيشتر و سريعتر بروز مىكند . عوارض مصرف الكل از نظر بيولوژيكى زيانهاى مصرف مشروبات الكلى بسيار بوده كه در اينجا به اختصار نسبت به برخى از آنها در زمينههاى فيزيولوژيكى يا آسيب ارگانهاى مختلف مطالبى ذكر مىشود : اول - در زمينه متابوليسم مواد غذايى مىدانيم كه مصرف مشروبات الكلى بدون داشتن خواص مواد غذايى مختلف ، انرژى متابوليسم پايه را تا حد زيادى افزايش داده و با سوخت خود آن را تأمين مىكند . مثلا 160 گرم الكل حدود 70 درصد انرژى مورد نياز روزانه بدن را با متابوليسم خود ايجاد مىنمايد ، ازاينرو اگر كسى همه روز از اين مشروبات استفاده كند به علّت تأمين نياز انرژيتيكى ، برخوردارى بدن خود را از مواد غذايى مفيد و لازمى كه صرف كرده است محدود نموده و در نتيجه بيش از 20 تا 30 درصد از اين مواد يعنى پروتئين ، آهن كلسيم و پتاسيم مورد استفاده قرار نگرفته و با وجود