اين دو علامت ( حركت و شنيده شدن صداى قلب جنين ) از ماه چهارم باردارى به بعد امكان‌پذير است . و اين همان چيزى است كه قرآن چهارده قرن پيش آن را بيان فرموده است ( أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً ) اعجاز اين آيه به قدرى روشن است كه نياز به توضيح ندارد . خداوند در اين آيه تأكيد دارد كه زنان بعد از فوت شوهر بايد تا چهار ماه ازدواج مجدد نكنند و اين همان مدتى است كه براى اطمينان از باردارى يا عدم آن لازم است . حكمت و اهمّيت اين مسأله را پزشكان قانونى بهتر از ديگر افراد درك مىكنند . زيرا بايد مشخص باشد كه جنين از شوهر فوت شده است يا خير ، تا اقوام شوهر در گذشته نتوانند به خاطر تصاحب اموال او منكر فرزند شوند و مادر را به زنا و فساد متهم نموده يا ادعا كنند كه فرزند از شوهر دوم است و مشكلات بسيارى كه ممكن است در اين رابطه پيدا شود . » « 1 » 2 . عبد الرزاق نوفل در مورد آيه‌ى دوّم ( عدّه‌ى زنانى كه طلاق گرفته‌اند ) مىنويسد : « سه قرء عبارت است از سه حيض يا به اندازه‌ى سه ماه و ثابت شده كه علامت‌هاى حاملگى چه ظاهرى يا داخلى بعد از اين مدت بروز پيدا مىكند . امّا علامت ظاهرى حاملگى همان بزرگ شدن قسمت پايين شكم است . و امّا علامت داخلى عدم عادت ماهيانه ( خونريزى حيض ) در سه ماه متوالى و اضطرابات معده ( ويار ) است . كه اين علامت‌ها دليل حاملگى زن است . » و سپس به سخنان مؤلف كتاب « قصه‌ى جنين » « 2 » استشهاد مىكند كه آن را برنده‌ى جايزه‌ى بهترين كتاب معرفى كند . و از قول ايشان نقل مىكند كه جنين در طى دو ماه ، به اندازه‌ى نصف كل طول زمان ولادت رشد مىكند و در ماه سوّم همه‌ى دستگاه هاى بدنش ظاهر مىشود . و در اين موقع است كه شكى در حاملگى باقى نمىماند چون مادر حركت فرزند را در درون خود حس مىكند . و اين مطلب اعجاز علمى قرآن را نشان مىدهد . « 3 » 3 . برخى از مفسران معاصر ، در مورد آيه‌ى دوّم ( عدّه‌ى زنانى كه طلاق داده شده‌اند ) دو حكمت را يادآورى مىكنند . اول : « از آنجا كه غالبا بهم خوردن خانواده‌ها ضربه‌هاى جبران‌ناپذيرى بر پيكر اجتماع وارد مىكند ، اسلام مقرراتى وضع كرده كه تا آخرين مرحله‌ى امكان از گسستن خانواده جلوگيرى به عمل آيد . . . يكى از اين مقررات كه خود عامل تأخير طلاق و متزلزل نمودن آن مىگردد و در اين آيه مورد بحث واقع شده ، نگاهداشتن « عدّه » است كه مدت آن سه « قرء » تعيين شده است . » و سپس با اشاره به علل اختلافات خانوادگى كه در حالت عصبانيت منتهى به طلاق مىشود ، مىنويسند : « بسيار مىشود كه اندك مدتى كه از اين كشمكش گذشت ، زن و مرد به خود آمده پشيمان مىشوند . خصوصا از اين جهت كه مىبينند با متلاشى شدن كانون خانواده در مسير ناراحتيهاى گوناگونى قرار خواهند گرفت . . . مخصوصا با دستورى كه اسلام درباره‌ى خارج نشدن زن از خانه در طول مدت عده داده است ، حس تفكّر در او برانگيخته مىشود و در بهبود روابط او با شوهر كاملا مؤثر است . » « 4 » « يكى ديگر از فلسفه‌هاى « عدّه » روشن شدن وضع زن از نظر باردارى است درست است كه يك بار ديدن عادت ماهيانه معمولا دليل بر عدم باردارى زن است .

--> ( 1 ) . طب در قرآن ، ص 91 . ( 2 ) . مارجريت شياجلبرت في كتابها قصة جنين الحائز علي جائزة افضل الكتب العلمية . ( القرآن و العلم الحديث ، ص 135 ) . ( 3 ) . مارجريت شياجلبرت في كتابها قصة جنين الحائز علي جائزة افضل الكتب العلمية . ( القرآن و العلم الحديث ، ص 135 ) . ( 4 ) . تفسير نمونه ، ج 2 ، ص 106 و 107 .