ثالثا ، قانون‌گذار اسلام به طور كلى درمان بيمارى را مباح و در بعضى موارد واجب كرده است . نابارورى هم مصداقى از اين نوع بيمارى است كه درمان آن مباح شده و بهره‌گيرى از اين روش يكى از راه‌هاى درمان است . رابعا ، بر جواز آن مىتوان به آيه‌ى شريفه‌ى زير استناد جست : نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ . . . « 1 » « زنان شما كشت‌زار شما هستند ، هر زمان [ هر مكان ] خواستيد بر آنان وارد گرديد . » اطلاق حرث ( كشت زار ) بر زنان ، براى توليد نسل و فرزندآورى است و به دلالت « فأنّى شئتم » ، فرزندآورى با كمك همسران به شيوه‌اى خاص محدود نشده است . بلكه با هر شيوه‌اى مىتوان از آنان فرزند توليد و ايجاد كرد . فقهاى شيعه در تفسير آيه دو احتمال داده‌اند : 1 - از آنجايى كه زنان حرث و كشت‌زار براى توليد نسل قلمداد شده‌اند ، مستلزم اين است كه مرد تنها از راه محل « حرث » مىتواند وطى كند ؛ 2 - آيه ، مطلق است و دلالت آن شامل وطى در غير محل حرث و نيز وطى در محل حرث مستقيما يا از پشت در هر زمان و مكان مىشود . پس ممكن است ، زن ، كشت‌زار براى توليد نسل باشد و وطى در غير آن محل آماده شده براى كشت‌زار ، جايز باشد ، چنان‌كه وطى در بين دو ران زن جايز است . در هر صورت ، آيه با هر دو معنا ، شامل موضوع بحث مىشود ، خواه مقصود اصلى از آيه وطى باشد و به التزام بر توليد نسل دلالت كند يا مدلول اصلى آن توليد نسل باشد . از تفاسير اهل سنت درباره‌ى اين آيه فهميده مىشود كه آنها احتمال نخست را مىپذيرند با اين توضيح كه : واژه‌ى « حرث » بر انداختن بذر در زمين و آماده كردن زمين براى زراعت اطلاق مىشود ؛ يعنى به زمين بذر ريخته شده ، حرث مىگويند ، پس واژه‌ى حرث مفيد اين است كه همان‌طور زمين مكان روياندن بذرها است ، رحم زن ( از راه فرج و قبل ) مكان رشد و نموّ نطفه‌هاست . « 2 » منظور از واژه‌ى « فأتوا » تنها مجامعت و نزديكى نيست ، بلكه به معناى اعطا كردن است ؛ « 3 » يعنى بذر را به حرث اعطا كنيد ، خواه دانه‌ى گندم باشد خواه نطفه و منى و خواه اين اعطا مستقيم باشد ، خواه غير مستقيم ( مثلا به صورت تلقيح مصنوعى يا IVF و يا . . . ) . واژه‌ى « انّى » ممكن است به معناى « اين » ، « كيف » يا « من اىّ وجه شئتم » باشد . به نظر مىرسد معناى سوم ، همان‌طورى كه مرحوم طبرى گفته است مناسب‌تر باشد . ايشان گفته‌اند : آغاز كلام به انّى ، نشان‌دهنده‌ى آن است كه در مسأله احتمالات و روش‌هاى متعددى مطرح است ، « انّي لك هذا المال ؟ » يعنى اين مال از كدام وجه و راه براى شما حاصل شده است « من اين الوجوه لك » . اين معنا به معناى واژه‌ى « اين » و « كيف » هم نزديك است . « 4 » بنابراين معناى آيه اين مىشود كه : از هر راهى و شكلى به حرث و كشتزارتان وارد شويد و به او بذر نطفه را اعطا كنيد تا رشد و نمو كند . بنابراين ، روىآورى به همسر جهت فرزندآورى ، حتى از راه غير طبيعى و به كمك ابزار پزشكى ، دست

--> ( 1 ) . بقره / 223 . ( 2 ) . ر . ك : محمد بن على شوكانى ، فتح القدير الجامع بين فنى الرواية و الدراية من علم التفسير ، ج 1 ، ص 226 و محمد رشيد رضا ، تفسير القرآن الحكيم ، ج 2 ، ص 361 به بعد . ( 3 ) . فخر رازى ، مختار الصحاح ، ص 5 و زياد احمد سلامه ، همان ، ص 76 . ( 4 ) . احمد سلامه ، همان ، ص 76 به نقل از : محمد بن جرير طبرى ، التفسير الكبير ، تحقيق محمود شاكر ، ج 4 ، ص 213 ، 398 و 400 .