ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

44

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

گرامىاش شيخ رضى الدّين رحبى ( اين نام در سطر اوّل اين مطلب نيامده است ) ( متوفّى 631 ه . / 1233 م . كه طبيب سلطان صلاح الدّين ايّوبى بود ) تكميل كرد و علم طبّ را علاوه بر پدرش از موفّق الدّين عبد اللطيف بغدادى فراگرفت . در ادبيات علاوه بر اديبان ديگر ، شاگرد شيخ علم الدّين سخاوى بود و در شاعرى و ادب بىمثال بود . او طبعا گوشه‌گير و علاقه‌مند به دانش بود و وقتش را صرف مطالعه مىكرد . با آثار قدما آشنايى فراوان داشت و در شكل و قيافه و اخلاق و عادات به پدر دانشمندش شباهت داشت . كريم النفس و بلندهمّت بود و هميشه از دربار پادشاهان و محضر اميران دورى مىكرد . براى مدّتى در دمشق در بيمارستان كبير كه مؤسّس آن الملك العادل نور الدّين زنگى بود ، خدمات طبّى انجام داد و چون عبد الرحيم الدخوار ( متوفّى 628 ه . / 1230 م . ) خانه‌اش را وقف كرد و آن را به مدرسهء طبّى بدل ساخت ، طبق وصيّت او به سرپرستى عالى و مدرّسى اوّل آن مدرسه تعيين شد . مدرسهء الدّخواريه از بهترين مؤسّسات پزشكى به شمار مىآمد . بااستعدادترين استادان و پزشكان با آن مؤسّسه همكارى داشتند . ابن قاضى بعلبك و عماد الدّين دنيسرى و ديگران كه در زمان خود نظام آموزشى آن را به عالىترين سطح رسانده بودند ، قابل ذكرند . شرف الدّين رحبى در دمشق در روز جمعه 11 محرّم 667 ه . / 1269 م . به علّت ابتلا به بيمارى سينه‌پهلو درگذشت و در جبل قاسيون دفن شد . حكيم بدر الدّين ابن قاضى بعلبك و شمس الدّين كتبى معروف به خواتيمى گفته‌اند كه او به هنگام قران الكوكبين پيشاپيش وفات خود را به شاگردانش اطّلاع داده بود كه درست درآمد . علاوه بر حواشى قانون ابن سينا ، حواشى على شرح ابن ابى صادق لمسائل حنين و كتاب فى خلق الانسان و هيئته و اعضائه و منفعتها از تأليفات اوست . ابن ابى اصيبعه در مورد كتاب اخير گفته است كه اين كتابى بىمانند است . برادرش جمال الدّين رحبى نيز عالم و طبيب يگانهء روزگار خود بود و پس از پدر و