ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
30
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
پرسشهاى علمى را اين شاگردان مىدادند و اگر پاسخ نقصى داشت ، خود امام رازى توضيح مىداد و از فصاحت و بلاغت و خوبى تقرير و تبحّر علمى او حاضران در شگفت مىماندند . از صدها شاگرد او شمس الدّين خسروشاهى ( متوفّى شوّال 652 ه . / 1254 م . ) كه طبيب سلطان صلاح الدّين داود بن الملك المعظم بود ، ازاينجهت در اينجا قابل ذكر است كه تلخيص پسنديدهاى از كتاب الشفاى ابن سينا تدوين كرده بود . فخر الدّين رازى علاوه بر مهارت زياد در فلسفه و حكمت در فنّ طبّ نيز توانايى ويژه داشت . كتاب جامع الكبير ، كتاب التشريح ( در تشريح سر تا حلق است و ناتمام مانده ) ، كتاب النبض ، كتاب الاشربه ، كتاب الزبدة و شرح كلّيّات قانون از تأليفات طبّى اوست . نسخههاى شرح كلّيّات در بودلين و مشهد و برلين و اياصوفيا و ظاهريهء دمشق وجود دارد . 2 1 كمال الدّين حمصى تعليقات على كلّيّات قانون ابو منصور مظفّر بن على بن ناصر قرشى معروف به كمال الدّين حمصى طبيب و اديب معروف ، از اهالى حمص بود و در دمشق سكونت گزيده بود . در طبّ علاوه بر استادان ديگر ، شاگرد شيخ رضى الدّين رحبى است . هنگامى كه حكيم قاضى بهاء الدّين ابى الثنا به دمشق آمد ، نزد او خواندن قانون را آغاز كرد ولى تا علاج دماغى خوانده بود كه استاد عازم روم شد و پيش او تحصيل قانون به تكميل نرسيد . او در ادبيات شاگرد شيخ تاج الدّين كندى بود . كمال الدّين حمصى از طريق تجارت امرار معاش مىكرد و در بازار خواصين دمشق دكان داشت . كسب معاش از طريق طبّ را نمىپسنديد . امرا و سلاطين براى درمان دعوتش مىكردند ولى او نمىپذيرفت . الملك العادل ابو بكر بن ايّوب خواست كه او را طبيب دربار خود كند امّا او نپذيرفت . او در بيمارستان كبير دمشق