تذكره و طبّ مرجع خاصّ من كتابخانه‌ها بود . از طريق مراجعه به فهرست‌هاى نسخه‌هاى خطّى و كتابخانه‌هاى مشهور هند و مطالعهء نسخه‌هاى خطّى با شرح‌ها و احوال شارحان آشنايى پيدا كردم . در فهرست منابع نام اين شرح‌ها و حاشيه‌ها درج نشده است . بدون مراجعه مستقيم به اين گنجينه‌ها از طريق منابع دست‌دوم انجام اين كار آسان نبود و حقّ مطلب هم ادا نمىشد . در اينجا با تأسّف قبلى از صاحبان علم پوزش مىطلبم كه من بر خلاف كتاب‌هاى « تاريخ علم و تشريح » و « جوديّه » خود به جاى ذكر صفحات منابع فقط به ارائهء كتابشناسى اكتفا كرده‌ام و دليل اين كار نيز آن ضربه‌هاى روحى است كه پس از چاپ شدن كتاب‌هايم به اين شكل تحمّل كرده‌ام كه بسيارى از « اصحاب علم » فقط اين كتاب‌ها را جلوى خود گذاشتند و مقالاتى به رشتهء تحرير كشيدند و به جاى ذكر اين كتاب‌ها به عنوان منابع ، مستقيما منابعى را عرضه كردند كه من به طور مفصّل آنها را با ذكر صفحات درج كرده بودم و آنها هيچ‌وقت به آن منابع دسترسى پيدا نكرده بودند و به هيچ وجه از آن اطّلاع نداشتند . نگارنده اين سطور سعى كرده است كه تصويرى از ابن سينا را در آينه شرح‌ها و شخصيّت‌هاى مترجمان تقديم نمايد . در اين سعى و كوشش آمارى كه از شرح‌ها و ترجمه‌ها به دست آمده بسيار شگفت‌آور است و كمتر كتاب پزشكى يا علوم ديگر مىتواند ادّعاى برابرى با قانون را داشته باشد . اين كار به منزلهء معرّفى و يادآورى است و منظور نقد و بررسى نيست ، زيرا كه نقد و بررسى خود موضوعى است مستقلّ كه مىتواند پس از اين معرّفى ، كار روى آن به آسانى انجام گيرد . اين كار در اين موضوع حرف اوّل است ، حرف آخر نيست . كار راجع به كتاب قانون و مسائل مربوط به آن ادامه خواهد يافت . در مسائل علمى نمىتوان قاطعانه حرف زد . بدون شك ترجمه‌ها و شرح‌هايى هست كه من نتوانسته‌ام به آنها دسترسى پيدا كنم و قطعا مىتوان بر تعداد آنها افزود .