ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
81
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
سبزوارى به نام در معالجات امراض بدن « 1 » تأليف 1466 م . نيز هست . در مؤسّسهء تاريخ و تحقيق طبّ تغلقآباد نسخهاى از شرح موجز محفوظ است كه نام شارح آن محمّد بن علاء الدّين هبة اللّه سبزوارى قيد شده و طبق آن به نام غياث طبيب معروف است . از اين امر روشن مىگردد كه نامهاى كامل اين دو نفر در واقع از اين قرار است : غياث الدّين محمّد بن علاء الدّين محمّد بن هبة اللّه سبزوارى . غياث الدّين و علاء الدّين كنيه است و محمّد نام هر دو . در ايران كنيه متداول بود و مردم به جاى نام اصلى با كنيه معروف بودند . من اكنون مىپذيرم كه محمّد بن محمّد طبيب بايزيد ثانى ، كه ذكرش خواهد آمد ، همين شخص است . در اين مورد مطالعهء هر دو نسخهء شرح موجز و شرح قانونچه محفوظ در تغلقآباد لازم است . غياث بن محمّد از ايران به تركيه رفته طبّ را فراگرفت و از محضر استادانى چون على الصدر اصفهانى و شرف الدّين صابونى استفاده كرد . در تركيه براى مدّت مديد خدمات طبّى انجام داد . در اواخر زندگانيش به ايران مراجعت كرد و شايد در اصفهان و به گمان قوى در شيراز مطب باز كرد . نسخهء خطّى شرح موجز تغلقآباد در سال 941 ه . / 1534 م . كتابت شده است . 2 1 محمّد بن محمّد شرح قانونچه محمّد بن محمّد پزشك مخصوص بايزيد ثانى سلطان عثمانى ( 886 تا 918 ه . / 1481 م . تا 1512 م . ) بود . در مؤسّسهء تاريخ و تحقيق طبّ تغلقآباد يك نسخهء
--> ( 1 ) - در موزهء بريتانيا نسخهء خطّى آن موجود است ، بر طبق فهرستنويس نام او چنين است : محمّد علاء الدّين بن هبت اللّه سبزوارى المدعو به غياث طبيب .