اردكانى / ذوالفقارى / تركى / مهدى روزبهانى / اكبر روزبهانى

53

مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى )

گفتن ، پيوستگى كلام و . . . ) ؛ دفع مواد زايد ؛ كنش‌ها و واكنش‌هاى قواى نفسانى ( به‌عنوان مثال توجه به حالاتى از قبيل زرنگى ، بىشرمى ، خيال‌پردازى ، خوش‌بينى ، تنبلى و . . . كه هركدام نماينده‌ى يك يا چند حالت مزاجى مىباشند ) و . . . . 4 - 2 - اخلاط خلط ماده‌اى است مرطوب و روان كه از تغييرات غذا در بدن ايجاد مىشود . قسمتى از رطوبت بدن در اثر توليد اخلاط بوجود مىآيد . به‌طور كلى خلطها به دو صورت وجود دارند : الف - خلط نيك : خلطى است كه مىتواند به تنهايى يا به كمك اخلاط ديگر مواد تحليل رفته‌ى مزاج را جبران كند . ب - خلط بد : خلطى است زايد و بىمصرف كه قدرت تبديل شدن به خلط نيك را ندارد مگر به ندرت . اين خلط بايد از بدن رانده شود و بدن از اين نوع خلط پاك گردد . خلطهاى رطوبى اعم از نيك يا بد 4 نوع هستند : خون : بهترين نوع خلط است و مزاجى گرم و مرطوب دارد كه به دو صورت مىتواند در بدن وجود داشته باشد . الف - خون طبيعى : سرخ‌رنگ و شيرين است و بوى بدى ندارد . ب - خون غير طبيعى : از تغييرات خون طبيعى بوجود مىآيد و دو نوع است : خونى كه مزاجش به صورت خودبه‌خود تغيير پيدا كرده ، مثلا سردتر يا گرم‌تر از حد طبيعى شده و يا خونى كه در اثر پيدايش يك خلط بد در آن دگرگون شده است . اين خلط بد ممكن است از خارج به خون اضافه شود و يا ممكن است در خود خون پديد آمده باشد .