2 - 2 - اركان ( عناصر ) « 1 » اجسام ساده‌اى هستند كه اجزاى اوليه بدن انسان و ديگر موجودات را تشكيل مىدهند و نمىتوان آنها را به اجزايى كه از لحاظ شكل ظاهرى متفاوت هستند ، تقسيم كرد . بر اثر اختلاط عناصر با يكديگر ، انواع موجودات - كه از نظر صورت گوناگون هستند - بوجود مىآيند . عناصر چهار عدد هستند « 2 » كه در دو گروه سبك ( آتش و هوا ) و سنگين ( آب و خاك ) قرار مىگيرند . خاك : جسمى است ساده كه داراى سنگينى مطلق است . مزاج آن سرد و خشك است . يعنى اگر تحت تأثير علت خارجى نباشد ، سردى و خشكى ايجاد مىكند . وجود خاك در موجودات ، موجب بهم پيوستگى و پايدارى اجزاى آنها است . آب : جسمى است ساده و داراى سنگينى زياد . مزاج آب سرد و تر است و سردى و ترى جزيى از خوى سرشتى آن است . آب به شكل‌گيرى و نرمى اشكال موجودات كمك مىكند . آب براى آفرينش ، شكل دادن آميزه‌ها و تجمّع و تفرّق اجزاى اجسام ضرورى است . ترى ( نم ) اگر چه به آسانى هيئت‌هاى شكلى را از دست مىدهد ، امّا

--> ( 1 ) - چنين به نظر مىرسد كه منظور از عناصر اربعه ، عناصر مادّى نبوده ، بلكه مجرّداتى را شامل مىشده است كه نشانه و نمايانگر دو كيفيت مادّه و انرژى بوده‌اند . بايد بين اين مجردات و خاك و آب و آتش و هوا فرقى قايل شد . در هريك از عناصر اربعه ، سه عنصر ديگر وجود دارد كه به تناسب غلبه‌ى يك عنصر بر سه عنصر ديگر ، نام عنصر غالب بر آن نهاده شده است . ( 2 ) - در فلسفه چينى ، هندى و بودايى اركان شامل پنج عنصر هستند . به‌عنوان مثال ارسطو آسمان را به‌عنوان عنصر پنجم محسوب كرده است .