اردكانى / ذوالفقارى / تركى / مهدى روزبهانى / اكبر روزبهانى

106

مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى )

تواتر بيشترى نسبت به آن دارد . - نبض اره‌ّاى ( منشارى ) « 1 » : شبيه نبض موجى است ولى سخت‌تر از آن است و اجزايش در سختى اختلاف دارند . اين نبض سريع ، متواتر و سخت است و اجزاى آن در انبساط ، سختى و نرمى مختلفند . - نبض دم‌موشى « 2 » : اين نبض به تدريج از كمى به زيادى تغيير مىكند و باز به تدريج به كمى بازمىگردد . اختلاف در اين نوع نبض ممكن است از حيث درنگ و سرعت يا كندى و آهستگى باشد ولى اختلافش در بزرگ زدن آشكار است . - نبض جوالدوزى ( مسلى ) : آرام‌آرام از كمى به زيادى تغيير مىيابد و آرام‌آرام درست به حالت اوّلش بازمىگردد . نظير اين است كه دو دم موش ، در دو سر ستبر ، پيوسته‌اند كه در آن دو سر باريك و بخش ميانى ستبر است . - نبض دوضربانى ( ذو القرعتين ) « 3 » : چنان باشد كه منقطع شود ، اندك مايه بازگردد و سپس بازآيد و انبساط تمام كند و هنوز حركت نخستين تمام نشده باشد كه حركت دوم اندر رسد . حقيقت چنان است كه ميان حركت نخستين و دومين چندان زمان نباشد كه حركت انقباض تواند بود و فرق ميان اين نبض با نبض غزالى آن است كه اندرين نبض حركت دوم ضعيف‌تر از حركت نخستين باشد و اندر نبض غزالى حركت دوم قوىتر باشد . براى آگاهى هرچه بيشتر خوانندگان محترم به توضيح بيشتر يكى از اين

--> ( 1 ) - Sawlike P . ( 2 ) - Rat tail P . - Myrus P . - Mouse tail P . ( 3 ) - Digitalate P . - Coupled P . - Bigeminal P . - Bisferiens P . - Double picked P .