امين رويحه
15
درمان با گياهان از نظر طب قديم و جديد با تصاوير گياهان ( فارسى )
و بدست آوردن دارو را خودشان شخصا متصدى مىشدند و ممارست و تمرين مىنمودند . اين طريقه همچنان مستمر و برقرار بود تا سنهء - 1224 - كه اولين داروخانهء ايطاليا افتتاح شد و قيصر در ايطاليا رسم و دستور مخصوصى از براى آن صادر نمود ، و آن اين بود كه اجازهء بدست آوردن دواجات از گياهان فقط منحصر بداروخانهها و اندازهء مخلوط و ممزوج كردن و استعمال نمودن دواجات گياهى فقط بايستى بدست طبيب باشد . آنگاه بعد از آنكه علم شيمى در ابتداء قرن نوزدهم درخشيد و ظاهر شد و بقدرت خود مواد فعالهء گياهان را تجزيه و تحليل نمود و استخراج و يا تركيبات را از نظر شيميائى از مصادر ديگرى بدست آورد علم معالجهء با گياهان درهم پيچيده و بدست فراموشى سپرده شد و معالجهء با گرد و قرص و شربت كه از اجزاء فعال گياهان يا از مواد شيميائى كه عضو گياه نبودند جايگاه آن را تصاحب و اشغال نمود . آرزو و پيشبينى آنان اين بود كه فعاليت و نتيجهء اينگونه دواجات يعنى گرد و قرص و شربتها ، بهتر از فعاليت خود گياهان باشند ، زيرا كه آنها عصارهء و خلاصهء مواد فعالهء گياهان هستند ، ولى بعدا تجربيات اينطور ثابت كرد كه فعاليت و خاصيت خود آن گياهانى كه در داروخانهء پروردگار ساخته شدهاند بمراتب از اينگونه عصاره و دواجات شيميائى كه در داروخانه به چشم مىخورند بهتر خواهد بود . جسم انسانى يا حيوانى مثلا نظير ادوات و آلاتى نيست كه احتياج بروغن و نفت داشته باشد تا هر جزئى از آن بطور منظم بچرخد ، مخلوق زنده از احشاء و اعضائى بوجود آمده كه بعضى از آنها با بعض ديگر ارتباط و پيوستگى دارند ، پس هرگاه عضوى از اعضاء دچار مرضى شود اثر آن مرض فقط منحصر به همان عضو نخواهد بود ، بلكه اعضاء و اجزاء ديگر جسم يعنى كليهء جسم بوسيلهء مرض آن