گلهاى آنكه بر سر شاخه‌هايش قرار دارند سفيد رنگ و كوچك و مادهء لقاح ( شيئى است كه از خرماى نر به خرماى ماده تلقيح مىشود ) در آنها است كه اين گياه را از گياه : جرجير تلخ كه مادهء لقاح گلهاى آن بنفشه‌اى رنگ است تشخيص مىدهد . بايد دانست كه آن گياه : ترتيزكى كه برگهاى آن تر و تازه نباشند گزنده و تلخ‌مزه‌اند ، خواص خود را از دست داده و بدون فائده هستند . قسمت طبى آن : برگ و شاخه‌هاى تازهء آن قبل از اينكه گل بدهد ، موقعى كه گل مىدهد برگهاى آن خواص و فوائد طبى خود را از دست مىدهند . مواد فعال آن : مادهء خردلى ، مواد تلخ ، ويتامين ( ث ) يد ، گوگرد و آهن دارد . استعمال طبى آن : 1 - از خارج : عصارهء ترتيزك را براى رويانيدن موي سر افرادى كه بوسيلهء تب كردن ريخته باشد استعمال مىنمايند . براى اين منظور بايد عصارهء ترتيزك تازه را با الكل صنعتى به مقدار مساوى ممزوج نمود و مقدارى برگ گل سرخ به آن اضافه كرد تا خوش‌بو شود ، آنگاه روزى يك مرتبه آن را به پوست سر بمالند . مرهم ترتيزك را براى معالجهء سوختگى طبق دستور زير استعمال مىكنند بايد مقدارى ترتيزك و يك پياز متوسط و مقدارى تمشك را مخلوط و آن را با روغن كتان بپزند و آن را درحالىكه داغ باشد بوسيلهء يك قطعهء پارچه نازك صاف نمايند . ب - از داخل : عصارهء ترتيزك در فصل بهار براى پاك نمودن خون و جميع عوارض مرض : اسكربوت از قبيل : خونريزى لثه و دمل‌ها و امراض جلدى مزمن تأثير كاملى دارد . نيز براى علاج روماتيسم و مرض خنازير و مرض قند مؤثر است . ترتيزك براى پاك نمودن بلغم سينه نافع است . استعمال عصارهء ترتيزك براى بدن اشخاصى