دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
73
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )
اندامهاى او را به اذن خداوند به كار درمىآورند . البته روشن است كه منظور از بازشدن چشم و گوش اين نيست كه چشم و گوش در درون رحم آغاز به كار مىكنند ، بلكه مراد آن است كه از اين هنگام ، شايستگى عمل براى آنها فراهم مىشود : قابليتى كه تا پيش از اين زمان فراهم نبود . شاهد اين مطلب ، نام بردن ديگر اندامهاى داخل شكم در كنار چشم و گوش در همان روايت زراره است . نتيجهء بحث از آنچه گذشت بهخوبى روشن مىشود كه ميزان در تحقق حيات ، برخوردارى از روح است ، چيزى كه قرآن از آن به انشاى خلقى ديگر ياد مىكند . از روايات خاندان عصمت و طهارت عليهم السّلام چنين برمىآيد كه دميده شدن روح تنها هنگامى انجام مىپذيرد كه مرحلهء گوشت گرفتن استخوانها به پايان رسيده باشد . روشن است كه پس از اين مرحله و ايجاد شبكهء عروقى ، ساختمان بدنى جنين شكل مىگيرد ؛ ازاينرو است كه در روايت ابن مسكان عنوان « اذا تم الجنين » آمده است ، همچنان كه با پايان پذيرفتن بدن ، صورت انسانى نيز آشكار مىشود ؛ ازاينرو در روايت ارشاد ، واژهء « صورت » به كار رفته است . بنابراين ، گوشت گرفتن استخوانها ، كامل شدن جنين و شكل گرفتن آن ، پس از پايان ماه چهارم باردارى تحقق مىپذيرد و از اين هنگام است كه جسم ، قابليت تعلق روح را پيدا مىكند ؛ ولى پرسش ريشهاى اين است كه هنگام اعطاى روح چه هنگامى است ؟ آيا پس از پايان ماه چهارم باردارى ، بىدرنگ به جنين روح داده مىشود يا آن كه يك فاصلهء زمانى در اين ميان وجود دارد ؟ مشهور ميان عام و خاص كه مىتواند برگرفته از يك سوء برداشت از روايات نيز باشد ، آن است كه روحدار شدن جنين در پايان ماه چهارم باردارى است ؛ ولى اين مطلب با وجود شهرتش ، وجاهت فقهى - روايى ندارد ؛ زيرا به نظر مىرسد يك