فصل پنجم : حكم ديگر اشكال شبيه‌سازى انسان آنچه تاكنون گفتيم مربوط به شكلى از شبيه‌سازى است كه سلول جسمى از زوج و سلول جنسى از زوجه گرفته شود و در رحم همان زوجه نيز كشت شود ؛ اما ديگر حالات شبيه‌سازى انسان ، احتمالى و فرضى است : 1 . سلول جسمى از زوج و سلول جنسى از زوجه گرفته شود ؛ ولى در رحم اجاره‌اى كشت شود . در اين صورت ، آيا باز مىتوان گفت كه اين طفل ، فرزند زوج و زوجه است ؟ برخى باور دارند كه بر پايهء آيهء كريم ( إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ ) ، « 1 » مادر طفل ، زنى است كه طفل در رحم او رشد كرده و از آن رحم ، متولد شده است ؛ اما با بررسى سياق اين آيهء شريف و شأن نزول آن ، روشن مىشود كه دربارهء حكم ظهار است با اين توضيح كه : در جاهليت اگر مردى به زوجه‌اش مىگفت : « ظهرك كظهر أمّي » ؛ « 2 » پشت تو مانند پشت مادر من است ، آن زن بر اين مرد حرام و رابطهء نكاح ميان آنها قطع مىشد و در واقع ظهار ، گونه‌اى طلاق بود . آيهء شريف مىفرمايد : زوجه تنها با گفتن مرد به او كه پشت تو مانند پشت مادرم است ، مادر زوجش نمىشود ، بلكه مادر افراد ، كسانى هستند كه آنها را به دنيا آورده‌اند . پس آيهء كريم در مقام بيان انحصار

--> ( 1 ) . مجادله ( 58 ) آيهء 11 . ( 2 ) . محمد بن مكى ( شهيد اول ) ، لمعهء دمشقيه ، ص 215 .