تحقق تدابير مدنى و نظامى مناسب و امورى از اين دست . احاديث مورد بحث از اين جنبه حجت هستند . باور به آنها واجب و پذيرش آنها نيز بر فرض ثبوت و درستى سند بايسته است . از اين اخبار و احاديث ، خواه حاكى از سنت قولى و خواه سنت فعلى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله استفاده مىشود كه اين‌گونه كار و كسب‌ها حاصل و مباح است ، با باور و آيين اسلام هيچ مخالفتى ندارد و حتى گاه ممكن است به اقتضاى شرايط و اوضاع وجوب يا استحباب شرعى داشته باشد . در حديث نبوى به اين جنبه اشارهء آشكارى شده است ، آنجا كه فرمود : « هيچ‌كس خوراكى بهتر از آن نخورده است كه از دست‌رنج خود بخورد ؛ پيامبر خدا داوود ، از دست‌رنج خود مىخورد » « 1 » ، يا فرمود : « تاجر راستگوى امين در روز قيامت با پيامبران و صدّيقان و شهيدان محشور مىشود » . « 2 » همانند اين احاديث دربارهء زراعت و ديگر پيشه‌ها نيز رسيده ، چونان كه دربارهء طبابت هم احاديثى ازاين‌دست از آن حضرت نقل شده كه ما در صفحات پسين بدان‌ها خواهيم پرداخت . جنبهء دوم : راهنمايىها و توصيه‌هايى شرعى گوياى چگونگى انجام برخى از كارها يا جزئيات همين شيوه‌هاى كسبى كه پيشتر گذشت . از اين‌گونه است كه در احاديث به خوددارى از قضاى حاجت در زير درختان ميوه‌دار توصيه شده و به وجوب انجام درست عمل ذبح يا تيز بودن چاقوى ذبح تصريح شده تا جانور در هنگام سر بريده

--> ( 1 ) . « ما اكل احد طعاما قط خيرا من ان يأكل من عمل يده و ان نبى اللّه داوود كان يأكل من عمل يده » . ر . ك : صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 730 ، ح 1966 ؛ بيهقى ، شعب الايمان ، ج 2 ، ص 84 ، ح 1224 ؛ منذرى ، الترغيب و الترهيب ، ج 2 ، ص 333 ؛ ابن حجر ، فتح البارى ، ج 4 ، ص 306 - م . ( 2 ) . « التاجر الصدوق الامين يحشر يوم القيامة مع النبيين و الصديقين و الشهداء » . ر . ك : مناوى ، فيض القدير ، ج 3 ، ص 278 . البته حديث با عبارت‌هايى گوناگون و با همين مضمون در منابع ديگر نيز آمده است . از آن جمله ر . ك : حاكم ، المستدرك ، ج 2 ، ص 7 ؛ سنن ترمذى ، ج 3 ، ص 515 ، حكيم ترمذى ، نوادر الاصول ، ج 2 ، ص 85 ؛ سنن دارمى ، ج 2 ، ص 322 ، ح 2539 ؛ بيهقى ، سنن الكبرى ، ج 5 ، ص 266 ، ح 10196 ؛ سنن دار قطنى ، ج 3 ، ص 7 ، ح 17 ؛ ابن حميد ، مسند عبد بن حميد ، ص 299 ، ح 966 ؛ بيهقى ، شعب الايمان ، ج 4 ، ص 221 ؛ مباركفورى ، تحفة الاحوذى ، ج 4 ، ص 335 - م .