ديباچه روزگارى كه در آن هستيم ، مقهور علوم و فن‌آورىهايى است كه تمدن ، فرهنگ و معادلات جديدى را بنا نهاده است ؛ تمدنى كه با زايش تحولات چشم‌گير علمى و فنى در همهء زمينه‌ها ، افزون بر دست‌آوردهاى نوپيدا ، مسائل و نگاه‌هاى تازه‌اى نيز در حوزه‌هاى گوناگون معرفتى به وجود آورده است . نتايج اين پيشرفت‌هاى علمى ، زندگى بشر را دل‌پذير و آسان‌تر كرده و توان‌مندىهاى شگرفى را به آن بخشيده ؛ اما لطمه‌هايى را نيز به ساحت‌هاى گوناگون آن ، جامعه و محيط زيست وارد آورده است و در كنار خود با پيدايش باورها و انديشه‌هاى مختلف ، چالش‌هاى جديدى را فراروى انديشمندان گشوده و حتى نگاه‌هاى تازه‌اى به دين و معارف دينى به‌وجود آورده است . اين نگاه‌ها و برداشت‌ها كه عمدتا از سر غرض‌ورزى نبوده و تنها در فرآيند دگرگونىهاى علمى و فرهنگى رخ نموده‌اند ، گاه با ظواهر و احكام دينى در تعارض‌اند و گاه با بنيادهاى دينى ، به گونه‌اى كه انسان معاصر ، ممكن است در اصل نياز خود به دين نيز دچار ترديد شود . اين خطر ، همهء اديان الهى را تهديد مىكند و عالمان آنها را با رويارويى فرا مىخواند . در قلمرو فرهنگ اسلامى نيز به ويژه در سدهء اخير ، عالمان مسلمان ، بخشى از توان خود را مبذول هماوردى با اين گونه موضوعات نموده‌اند ، چه در حوزهء باورها و هنجارها و چه در حوزهء احكام و دستور العمل‌ها . پاسخ‌گويى به مسائل مستحدثه و نوپيدا در اعصار مختلف در ميان فقيهان ، امرى رايج بوده ؛ اما در سدهء گذشته ، با گسترش علوم و تحولات فرهنگى ، صنعتى ،