چه چيزهايى بدن‌هاشان را استوار مىسازد و به صلاح و سامان مىرساند ، پس آن‌ها را براىشان حلال و مباح كرده است و نيز مىداند آنچه را براىشان آسيب‌زا و زيان‌آور است و از مردمان خواسته كه از آن‌ها مصرف نكنند . . . ميته را حرام كرده چون هركه از آن بخورد ضعف جسمى مىيابد و نيرومندىاش از ميان مىرود و سست و ناتوان مىشود . . . خون را حرام كرده ، چون خورندهء آن بيمارى زردى ( يا جمع شدن نوعى زرد آب در شكم ) مىگيرد . « 1 » 7 . آنچه بر حرمت استفاده از مردار دلالت مىكند و اينكه پوست ميته و آنچه درون آن است قابل بهره بردن نيست . بررسى دليل اوّل : به دليل اوّل اين اشكال وارد است كه دست‌يازى به ضرر قطعى ، امرى پذيرفته است كه پيوسته روى مىدهد و مسلمانان و غير آن‌ها اين كار را زشت و نادرست نمىبينند ؛ به ويژه آن‌گاه كه ضرر به خاطر نفع آخرتى يا دنيايى باشد ، يا در آن احياى نفسى باشد كه به جهت غرض آخرتى يا دنيايى انگيزهء شخص ، بقاى اوست ؛ مانند دوست داشتن بقاى حيات خويشاوند يا دوست انسان . بررسى دليل دوم : بدن و روح انسان و هر موجود ديگر و حتى اموالى كه در دست مردمان است ، همه ملك خداست ؛ ليكن خداى متعال آن‌ها را به انسان بخشيده است . پس ( در مرتبهء فروتر ) اموال و انفس ملك انسان‌هاست و مىتوانند در آن تصرّف كنند به جز آنجا كه خدا اجازه نداده است - مانند تصرّف ربايى و قتل نفس و . . . - و وجدان آدمى دلالت مىكند كه بنده مالك نفس خويشتن است . سالم بن ابى فضل از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : ليس ينقض الوضوء إلّا ما خرج من طرفيك الأسفلين ؛ الذين أنعم اللّه عليك بهما ؛ وضو را از ميان نمىبرد مگر آنچه از دو سوى زيرين آدمى بيرون مىآيد ، كه خدا آن دو نعمت را بر انسان ارزانى كرده است . « 2 »

--> ( 1 ) . همان ، 16 ، ص 376 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 177 .