از روايات استفاده مىشود كه فرق ميان مرگ و حيات ، حركت است . اگر حيوان پايش را حركت دهد يا هنگام گرفتن به زمين زند ، يا چشم و پلك‌ها را تكان دهد ، يا دهان را يك يا دو بار باز كند ، نشانهء آن است كه پيش از آن زنده بوده است و هم‌چنين است زمانى كه پس از بريدن رگ خون معتدل از آن بيرون آيد . در روايت ابان بن تغلب كه در طريق آن سهل است ، امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « اگر در زنده بودن گوسفند شك كردى ، سپس ديدى پلك‌ها را به هم آورد يا گوش‌هايش را حركت داد يا دمش را جنباند ، ذبحش كن كه حلال است » . « 1 » روايات زيادى در اين زمينه وجود دارد ، در بعضى از آن‌ها آمده است : « اگر چيزى از ( نشانه‌هاى حيات ) حيوان را دريافتى ؛ چشم پلك زد يا پا به زمين خورد يا دم جنبيد ، او را حلال ذبح كرده‌اى ، پس آن را مصرف كن » ، يا « هنگامى كه چشم پلك زد يا پا به زمين خورد يا دم حركت كرد ، از آن بخور كه ذكات آن را درك كرده‌اى » . « 2 » حسين بن مسلم مىگويد : نزد امام صادق عليه السّلام بودم كه محمد بن عبد السلام آمد و گفت : فدايت شوم ، جدّم به شما گفته است كه مردى با تبر به گاوى مىزند ، پس گاو مىافتد و مىميرد ، سپس شخص آن را سر مىبرد و . . . امام عليه السّلام فرمود : « اگر كسى كه گاو را ذبح مىكند ، ديد خون معتدل بيرون مىجهد از آن بخوريد و به ديگران بخورانيد و اگر ديد خون آهسته بيرون مىآيد و پس مىزند ، از آن مصرف نكنيد » . « 3 » نيز در روايتى آمده است كه مردى گفت : فلانى به خويشتن مىبخشد ! امام عليه السّلام فرمود : « اشكالى ندارد ؛ آيا نمىبينى هنگام مرگ ( حيوان ) دهانش را دو يا سه بار باز مىكند ، پس آن زمانى كه به خويشتن مىبخشد پاداش خداى بزرگ را مىنگرد ، كه اگر بر نفس خود تنگ مىگرفت ( به آن پاداش نمىرسيد ) » . « 4 »

--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 16 ، ص 263 . ( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 319 - 323 . ( 3 ) . همان ، ص 322 . ( 4 ) . همان ، ص 264 .