در مجموع مىتوان گفت غالب فقيهانى كه پس از انقلاب اسلامى ايران ، رسالهء عمليهء خود را چاپ كرده‌اند ، در بخش مسائل مستحدثه ، يا استفتائات ، به‌طور مجمل و موجز پاسخ داده‌اند . با وجود اين ، كمتر كسى به اين بحث‌ها پرداخته و به تفصيل دربارهء منابع آن سخن گفته است . در عصرى كه ضرورت بحث از اين‌گونه مسائل به شدّت احساس مىشود ، مع الأسف ، حتى يك درس خارج از ميان درس‌هاى خارج به اين مباحث نمىپردازد و اگر هم پرداخته شود به‌طور جسته و گريخته ، و تفنّنى است . اكنون كه از پيشينهء تلقيح سخن گفتيم و لغت تلقيح را نيز واژگانى بررسى كرديم و وجه استعمال آن را دانستيم ، مسئلهء مورد بحث را مطرح مىكنيم . انتقال آب مرد به زن و يا حيوانى به حيوان ديگر و يا انسان به حيوان و حيوان به انسان از مصداق‌هاى بارز تلقيح است . آنچه در اين نوشتار بيشتر به آن توجّه مىشود بارورى و آبستن شدن زن از آب مرد است ، امّا صورت‌هاى ديگرى كه حيوانى از انسان و حيوان آبستن شود ، در اينجا مورد بحث ما نيست ؛ اگرچه دليلى بر منع پاره‌اى از صور نيز وجود ندارد . اكنون بحث را با سؤال‌هاى زير آغاز مىكنيم : 1 . آيا آبستن شدن زن از مرد اجنبى و مرد نامحرم ، جايز است ؟ 2 . آيا آبستن شدن زن از شوهر خودش ، كه بر او محرم است جايز است ؟ دليل هريك چيست ؟ 3 . در هر دو صورت ، بچهء متولد شده به چه كسى تعلق دارد ؟ تأسيس اصل از هنرهاى شيخ اعظم مرتضى انصارى در فقه ، قبل از ورود به اصل بحث و اجتهاد در موضوع و مسئله ، براساس ادلّهء آن از كتاب ، سنت ، اجماع و عقل ، پرداختن و اهميّت دادن به تأسيس اصل است . او اين شيوه را در اصول نيز به كار گرفته است ؛ به عنوان مثال ، قبل از بحث دربارهء « معاطاة » ، « اصل در بيع لزوم است » را تأسيس مىكند ، آن‌گاه براساس آن