به‌طور خلاصه بيان مىكنيم : در بعضى از آيات نعمت‌هاى الهى را بىپايان ، نامحدود و نيز خداوند را رزّاق و داراى قوّت استوار معرفى مىكند : وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها ؛ « 1 » اگر بخواهيد نعمت‌هاى خداى را بشمريد ، نمىتوانيد . إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ ؛ « 2 » تنها خدا روزى دهنده و داراى توانايى استوار است . وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها ؛ « 3 » هيچ جنبنده‌اى در روى زمين نيست جز آنكه روزى او بر عهدهء خداست . بنابراين نعمت‌هاى الهى فراوان و خداوند هم روزى جنبندگان زمين را بر عهده گرفته است . امّا اين نعمت‌ها را از چه راه‌هايى شكوفا كنيم و از آن‌ها بهره بگيريم ؟ الف ) تلاش وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى ؛ « 4 » و اينكه براى مردم پاداشى جز آنچه خود كرده‌اند نيست . « 5 » ب ) پرهيز از گناه به خصوص تقواى جامعه وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ ؛ « 6 »

--> ( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 34 و نحل ( 16 ) آيهء 18 . ( 2 ) . ذاريات ( 51 ) آيهء 58 . ( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 6 . ( 4 ) . نجم ( 53 ) آيهء 39 . ( 5 ) . البته در صورتى كه مراد از سعى عام باشد و تلاش‌هاى دنيوى را نيز شامل شود . « چنان‌كه گفتيم اين آيات به قرينهء آيات قبل و بعد ناظر به تلاش‌هاى انسان براى آخرت است ، ولى با اين حال چون بر اساس يك حكم مسلّم عقلى است مىتوان نتيجهء آن را تعميم داد و تلاش‌هاى دنيا را نيز مشمول آن دانست و هم‌چنين پاداش‌هاى دنيوى را . . . » ( آية اللّه مكارم شيرازى ، تفسير نمونه ، ج 22 ، ص 553 ) . ( 6 ) . آيهء 96 .