دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
16
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )
پاسخگويى به مسائل مستحدثه و نوپيدا ، گرچه در اعصار مختلف در ميان فقيهان ، امرى رايج بوده ، امّا در سدهء گذشته ، با گسترش علوم و تحولات فرهنگى ، صنعتى ، اجتماعى و . . . شدّت مىيابد . يكى از حوزههاى مرتبط با مسائل نوپيدا حوزهء مسائل پزشكى است كه به مانند ديگر جنبههاى زندگى مدرن ، دستخوش دگرگونىهاى بسيارى شده است . اين تحولات و پيشرفتها گرچه توانسته در بهبود و ارتقاى بهداشت و درمان جوامع و افزايش ميانگين سن افراد و تقليل مرگومير ، خدمات ارزندهاى عرضه كند ، امّا در بسيارى نقاط نيز معرفتهاى دينى ما را با چالشهاى جديدى در حوزههاى كلامى ، فقهى ، حقوقى ، اخلاقى ، تاريخى و . . . مواجه ساخته است و البته در اين ميان با توجّه به سهم و نقش فقه در فرهنگ و تمدن اسلامى ، مهمترين و پرحجمترين پرسشها در اين حوزه رخ نمود . بىتوجّهى فقيهان به اين پرسشها ، ما را با يكى از دو مشكل روبهرو خواهد ساخت : الف ) بيرون رفتن احكام فقهى از عرصهء رفتار فردى و اجتماعى و پديد آمدن يك فضاى سكولار - عرفىزده - عارى از رفتار دينى . ب ) در انزوا قرار گرفتن دينورزان و ايجاد سردرگمى و بىهويتى در آنان . و صدالبته كه فقه اسلام كه مدّعى امكان رفتار دينمدارانه در دنياى معاصر است ، نمىبايد با بىتفاوتى در برابر اينگونه مسائل و رويكردها ، پيامدهاى ويرانگر آن را پذيرا گردد ، ازاينرو بايسته است كه فقيهان والامقام به ارائه راهكارهاى علمى و در عين حال مطابق با نيازهاى روزآمد بپردازند . اين تلاش و نهضت علمى هرچند تا حدودى در مجامع علمى اهل سنّت رونق يافته است ، امّا در حوزهها و محافل علمى تشيّع آنگونه كه بايسته است مورد توجّه واقع نشده است و اين در حالى است كه روند اكتشافات و دستاوردهاى جديد علمى ، همواره چندين گام جلوتر از تلاشهاى فقهى ، در عرصهء مباحث نوپيدا بوده است . تأكيد بر دو نكته نيز از اهميّت برخوردار است : 1 - برخى از اين پرسشها جنبه شناختى داشته و بايد با مطالعات و تحليلهايى كه غالبا بيرون فقهى هستند ، پاسخ داده شوند و ناديده انگاشتن آنها موجب حركت و دوران