جام‌ها و ظرف‌هاى شراب را شكستند ) مىتواند يكى از تأثيرات اعجازآميز قرآن باشد . يعنى از منظر علوم تربيتى اين روش مؤثر چهارمرحله‌اى در برخورد با پديده‌اى انحرافى در جامعه ، مىتواند الگوى مناسبى براى ايجاد تغييرات مناسب و مبارزه با مفاسد اجتماعى حاد باشد . 3 . ضررهاى شراب‌خوارى به‌ويژه ضررهاى بهداشتى آن از حكمت‌هاى تحريم و نجاست شراب است . البته همان‌طور كه گفتيم مسأله‌ى مسكر بودن ( مست‌كنندگى و زايل كردن عقل ) مورد تأكيد روايات بوده و لذا علماى اسلام در فقه اسلامى خوردن هرگونه مسكرى را حرام مىدانند . « 1 » امّا باز هم نمىتوان بطور قطع گفت كه همين ضررهاى بهداشتى علت انحصارى تحريم شراب است چرا كه ممكن است مصالح و مفاسد ديگرى نيز مورد نظر شارع بوده است . همان‌طور كه در قرآن بر ضررهاى اجتماعى شراب بيشتر پافشارى شده بود . « 2 » 4 . در مورد برخى از اين ضررهاى بهداشتى و بيمارىهايى كه در مورد شراب‌خواران نسبت داده شد بايد گفت كه : اولا اين بيمارىها همه‌گير نيست بلكه برخى از اين آثار در برخى از افراد بروز مىيابد . ولى در برخى ديگر ظاهر نمىشود . ( مثل سرطان ، بيمارىهاى عصبى ، سكته‌ى مغزى و . . . ) كه علت اين امر مىتواند قدرت متفاوت بدن افراد در مقابل آثار زيان‌بار شراب باشد . يعنى برخى افراد در مقابل برخى بيمارىها مقاومت بيشتر دارند . ثانيا برخى از اين بيمارىها علل مختلفى دارند كه شراب‌خوارى يكى از علل آنها يا زمينه‌ساز آن‌هاست پس نمىتوان آن بيمارىها را نتيجه‌ى مستقيم و منحصربه‌فرد شراب‌خوارى دانست . ازاين‌روست كه برخى از اين بيمارىها در جوامع مسلمانان و حتى در افرادى كه لب به شراب نيالوده‌اند نيز وجود دارد . پس ضررهاى معنوى ، اجتماعى و بهداشتى شراب فى الجمله وجود دارد و يكى از اسرار علمى و حكمت‌هاى حرمت و نجاست شراب است . امّا اين ضررها به صورت عمده و كلى ( در همه‌ى موارد و در همه‌ى افراد و جوامع ) قابل انطباق نيست .

--> ( 1 ) . ر . ك : رساله‌هاى عمليه‌ى مراجع معظّم تقليد ، مبحث احكام خوردنىها . ( 2 ) . مائده 90 - 91 /