ح : الكل و بيمارىهاى روانى عوارض روحى و ذهنى بسيارى وجود دارند كه يا بر اثر اعتياد به الكل و يا ترك ناگهانى و يك‌باره‌ى آن بوجود مىآيند . از جمله مهمترين آنها : * هذيان ارتعاشى ( Dilerim teremens ) ، كه حالتى است حاد همراه با اختلالات عقلى ، بىتوجهى ، رعشه و هيجان‌زدگى . * جنون كورساكوف ( Korsakof syndrom ) « 1 » ، كه عبارت است از ضعف حافظه + هذيان‌گويى + التهاب پايانه‌هاى عصبى + از بين رفتن قدرت تشخيص و شناخت . * بيمارىهاى مغزى ورنيكه ( Wernick , s encephylopqithy ) : اين بيمارى علاوه بر عوارض جنون كورساكوف ، عوارض ديگرى نيز دارد كه عبارتند از فلج عضلات چشم + از دست دادن قدرت تفكر + گيجى و بيهوشى . * عقب‌ماندگى عقلى الكلى : ضعف حافظه + ناتوانى در كنترل عواطف + اختلال در فعاليت‌هاى مغزى . ط : مسائل متفرقه : 1 . الكل ممكن است باعث افزايش حملات نقرس شود ، زيرا موجب افزايش اوره خون مىگردد . 2 . ممكن است اعتياد به الكل باعث به وجود آمدن سنگ‌هاى دوقلويى كليه و يا ورم مثانه گردد . 3 . كاهش ميزان قند خون در بدن پس از نوشيدن مشروبات الكلى ممكن است بسيار شديد و باعث بيهوشى و حتى مرگ شود . « 2 » يكى از مفسرين معاصر در اين مورد مطالبى تحت عنوان « اثر الكل در عمر » بيان مىكند و مىنويسد :

--> ( 1 ) . سرگى كورساكوف ، عصب‌شناس روسى ( 1854 - 1900 ) ( 2 ) . طب در قرآن ، ص 156 - 157 .