اين قرار است شگفتى آفرينش مرغ خانگى ، گنجشك ، خفاش ، زنبور عسل ، ملخ و ديگر پرندگان كوچك و حشرات بالدار كه خداوند در هريك غريزه‌اى هدايتگر به سوى غذا و روزى نهاده و ويژگىهايى چند در هركدام قرار داده است . سپس به خلقت عجيب ماهيان پرداخته و تناسب اندام آنها را با محيط زيست بيان داشته و مىفرمايد : اگر مىخواهى گستره‌ى حكمت آفريدگارى و محدوديت و قصور دانش بشرى را بدانى پس نظر كن به انواع ماهيان و ديگر جانداران دريايى و صدفها كه منافع و فوايد آن‌ها خارج از حوصله‌ى شمارش است و بشر اندك اندك ، به راز وجودى آنها پى خواهد برد . در شگفتىهاى طبيعت امام در دنباله‌ى صحبتش پيرامون توحيد و خداشناسى چنين فرمود : اى مفضّل ! در جلسات پيش راجع به آفرينش انسان و تدبيرى كه در خلقت او به كار رفته و در تحول وجودى او كه مايه‌ى عبرت و پند است توضيحاتى دادم و همچنين به شرح خلقت حيوانات پرداختم . اينك درباره‌ى آسمان ، خورشيد ، ماه ، ستارگان ، سپهر ، شب ، روز ، گرما ، سرما ، باد ، باران ، صخره ، گل ، سنگ ، معادن ، گياه ، نخل و درخت و آنچه كه مايه‌ى عبرت و وسيله‌ى هدايت مىشود براى تو سخن مىگويم . درباره‌ى رنگ آسمان بينديش كه چگونه دست قدرت در رنگ‌آميزى آن نهايت حكمت را به كار بسته است به‌طورى كه متناسب‌ترين و نيرومندترين رنگ‌ها براى چشم است . حتى پزشكان توصيه مىكنند : كسى كه چشمش آسيب ديده است به رنگ سبز بويژه سبز متمايل به سياهى ( سبز سير ) خيره شود و زياد نظاره كند و برخى طبيبان ماهر سفارش مىكنند كه وقتى چشم انسان بسيار خسته شود به طشت سبزرنگ پرآب نگاه كند پس ببين چگونه خداوند متعال پهنه‌ى آسمان را با سبز فيروزه‌اى رنگ‌آميزى فرموده تا بدين وسيله چشم‌هاى ناظر بر آن سالم بمانند و آسيب نبينند . و ملاحظه مىكنيد آنچه كه بشر پس از به كار بستن فكر و انديشه و بعد از تجربه‌ها و آزمايش‌ها بدان ملاحظه مىكنيد آنچه كه بشر پس از به كار بستن فكر و انديشه و بعد از تجربه‌ها و آزمايش‌ها بدان رسيده است در نظام خلقت پيش پا افتاده‌ترين مسأله تلقى مىشود و خداوند آن را الفباى حكمت بالغه‌اش قرار داده است تا صاحب‌نظران عبرت بگيرند و ملحدان و منكران وادار به انديشه و خردورزى شوند خدا آنان را بكشد ! چه دل‌هاى واژگونى دارند ؟ ! اى مفضّل ! در طلوع و غروب آفتاب بينديش كه چگونه موجب آمدوشد شب و روز