محمد دريايى
441
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
داخلى نخود مولكولهاى غير قابل انهدامى به نام مهاركنندههاى پروتئاز ( Protease inhibitors ) وجود دارد كه در بستر رودهها به فعاليت خود ادامه مىدهند . دكتر ترول در اين مورد تحقيقاتى انجام داده و با استفاده از مواد راديواكتيو در جانوران دريافته است كه اين مولكولهاى مهاركنندههاى پروتئاز Protease inhibitors از آثار مخرب و منكوبكنندهء ترشحات هاضمه مصون و محفوظ مانده و دستنخورده باقى مىمانند . در اينجا لازم به تذكر است كه مولكولهاى پروتئازهاى فوق منحصرا براى خدمت به انسان خلق نشدهاند ، بلكه فلسفهء اصلى خلقت آنها تأمين و تضمين حفظ نسل و تكثير گياهان است . مثلا مولكولهاى اين پروتئازها ، خمير مايهء نفرتانگيز كردن دانههاى گياهى براى حشرات است و همچنين دانه را به صورت يك ماده غير قابل هضم و از بين نرفتنى براى خوراك پرندگان در مىآورد و سرانجام دانهها پس از خورده شدن به وسيلهء پرندگان بدون اينكه هيچ تغييرى در فيزيولوژى نيروى رويشى آنها داده شود در داخل دستگاه هاضمهء پرندگان سالم مانده و عينا دفع مىشوند و در خاكى كه از نظر رطوبت و حرارت مناسب باشد جوانه مىزنند و رشد مىكنند و منشأ يك گياه جديد مىگردند . تا به حال در حدود هشت نوع مهاركنندههاى پروتئاز ( Protease inhibitors ) از دانههاى گياهان خوراكى جدا شده است كه شامل نوعى كه از غدهء سيبزمينى جدا شده است نيز مىباشد . دكتر ترول مىگويد : به دلايل متعددى انسان علاقهمند است كه اين مولكولها در مواد خوراكى وجود داشته باشد . از جمله دلايل و شواهد آشكارى به دست آمده است كه اين مولكولها فعاليت و عادت مخرب انواعى از پروتئازها را كه باعث پيشرفت و گسترش عوامل سرطانزا هستند متوقف مىكند . پروتئاز كه در حقيقت از آنزيمهاى لازم براى شكستن و هضم ذرات پروتئين در بدن است وظيفه دارد كه پروتئين مواد خوراكى را كه انسان مىخورد هضم كند . ولى بعضى از انواع پروتئازها درعينحال از عوامل كمككننده به سلولهاى سرطانى هستند و چون سلولهاى سرطانى ، تازهواردهاى ناخواندهء شومى هستند كه نظير ساير سلولهاى طبيعى از حمايت طبيعى بدن برخوردار نيستند ، لذا اين سلولهاى شوم اين نوع پروتئازها را براى ادامهء حيات ، رشد و تكثير خود استثمار مىكنند و در خدمت مىگيرند . مثلا كلاژن ( Collagene ) نوعى پروتئين است كه به منزلهء ملات سختى ديوارههاى سلولها را به