محمد دريايى
22
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
7 - در روايات متعدّدى كه در كافى دربارهى انگور آمده است رابطهى ميان خوردن انگور و بر طرف شدن غم و اندوه ديده مىشود ؛ از جمله ، در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم « شكى نبى من الأنبياء الى اللّه عزّ و جلّ الغمّ فامره اللّه عزّ و جلّ باكل العنب ؛ يكى از پيامبران الهى از غم و اندوه ( و افسردگى ) به پيشگاه خداوند متعال شكايت كرد ؛ خداوند متعال به او دستور داد كه انگور بخورد ! « 1 » اين حديث تأكيد بيشترى است بر مسألهى ارتباط تغذيه با مسائل روحى و اخلاقى . 8 - در احاديث متعددى نيز رابطهى خوردن انار و از ميان رفتن وسوسههاى شيطانى و به وجود آمدن نورانيّت قلب ديده مىشود ؛ از جمله ، در حديث معتبرى از امام صادق عليه السّلام آمده است كه مىفرمود : من اكل رمّانة على الرّيق انارت قلبه اربعين يوما ؛ كسى كه يك انار را ناشتا بخورد ، چهل روز قلبش را نورانى مىكند . « 2 » 9 - در روايت متعدّدى در باب « خوردن » تعبيراتى ديده مىشود كه همه نشانهى ارتباط تغذيه با روحيّات و مسائل اخلاقى است ؛ از جمله ، در حديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىخوانيم كه به جعفر ( ابن ابى طالب ) فرمود : يا جعفر كل السّفرجل فانّه يقوّى القلب و يشجع الجبان ؛ اى جعفر ! « به » بخور قلب را تقويت مىكند و ترسو را شجاع مىسازد ! » « 3 » 10 - در بعضى از احاديث رابطهى ميان غذاى اضافى و سنگدلى ، قساوت و عدم پذيرش موعظه ديده مىشود ؛ از جمله ، در كتاب « اعلام الدّين » از پيغمبر اكرم نقل شده كه فرمود : ايّاكم و فضول المطعم فانّه يسم القلب بالقسوة و يبطئ بالجوارح عن الطّاعة و يصمّ الهمم عن سماع الموعظة ؛ از غذاى اضافى بپرهيزيد كه قلب را پرقساوت مىكند و از اطاعت حق تنبل مىسازد و گوش را از شنيدن موعظه كر مىنمايد ! » فضول الطّعام ( غذاى اضافى ) ممكن است اشاره به پرخورى باشد يا غذاهاى باقىمانده و فاسد شده ، و در هر حال از رابطهى تغذيه و مسائل اخلاقى خبر مىدهد . همين معنى در بحار الانوار از بعضى از راويان اهل سنّت از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است . « 4 »
--> ( 1 ) . كافى ، جلد 6 ، صفحهء 351 ، حديث 4 . ( 2 ) . همان مدرك ، صفحهء 354 ، حديث 11 . ( 3 ) . همان مدرك ، صفحهء 357 ، حديث 4 . ( 4 ) . بحار ، جلد 74 ، صفحهء 182 .