محمد دريايى
18
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
قساوت و سنگدلى مىشمردند ، و معتقد بودند كه عقل سالم در بدن سالم است . در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى نيز نشانههاى روشنى براى اين معنى ديده مىشود . از جمله در آيهى 41 سورهى مائده دربارهى گروهى از يهود كه مرتكب كارهاى خلافى از قبيل جاسوسى بر ضدّ اسلام و تحريف حقايق كتب آسمانى شده بودند ، مىفرمايد : « آنها كسانى هستند كه خدا نخواسته است دلهايشان را پاك كند ( أُولئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ . . . ) ! و بلافاصله در آيهى بعد مىفرمايد : سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ ؛ آنها بسيار به اكاذيب گوش فرامىدهند تا ( سخن حق ) را تكذيب كنند و بسيار مال حرام مىخورند ! » اين تعبير نشان مىدهد كه آلودگى دلهاى آنها بر اثر اعمالى همچون تكذيب آيات الهى ، و خوردن مال حرام بطور مداوم بوده است ؛ زيرا بسيار از فصاحت و بلاغت دور است كه اوصافى را براى آنها بشمرد كه هيچ ارتباطى با جملهى لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ نداشته باشد . و از اينجا روشن مىشود كه خوردن مال حرام سبب تيرگى آيينهى دل و نفوذ اخلاق رذيله و فاصله گرفتن با فضايل اخلاقى است . در آيهى 91 سورهى مائده دربارهى شراب و قمار مىفرمايد : « شيطان مىخواهد در ميان شما به وسيلهى شراب و قمار ، عداوت ايجاد كند ؛ إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ . بىشك عداوت و بغضاء دو حالت درونى و اخلاقى است كه در آيهى بالا رابطهى ميان آن و نوشيدن شراب ذكر شده ، و اين نشان مىدهد كه غذا و نوشيدنى حرامى همچون شراب مىتواند در شكلگيرى رذايل اخلاقى همانند پرخاشگرى و ستيزهجويى و عداوت و دشمنى اثر بگذارد . در آيهى 51 سورهى مؤمنون مىخوانيم : « اى پيامبران ! از غذاهاى پاكيزه بخوريد و عمل صالح انجام دهيد ؛ يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً . بعضى از مفسّران معتقدند ذكر اين دو ( خوردن غذاهاى پاك و انجام عمل صالح ) پشت سر يكديگر دليل بر وجود يك نوع ارتباط بين اين دو است ، و اشاره به اين است كه غذاهاى مختلف ، آثار اخلاقى متفاوتى دارد ، غذاى حلال و پاك ، روح را پاك مىكند و سرچشمهى عمل صالح مىشود ، و غذاهاى حرام و ناپاك روح و جان را تيره و سبب اعمال