نظر باينكه تعداد و كيفيت ضربان قلب در حالت صحت در افراد مختلف متفاوت است چنانچه پزشك سابقه‌اى از نبض بيمار از حالت سلامتى او داشته باشد تشخيص طبى او در حالت بيمارى دقيق‌تر خواهد شد . هرگاه چهار انگشت خود را بر روى نبض مچ دست كسى در حالت استراحت و صحت بگذاريم ضربان نبض را از ابتداء تا انتهاى چهار انگشت خود احساس خواهيم كرد اين فاصله را طول نبض گويند . و خط عمود بر اين طول را عرض نبض و خط عمود بر طول و عرض و عمود بر زير انگشتان دست را ارتفاع نبض مىنامند . خلاصه‌اى از اصطلاحات و حالات مختلف نبض : 1 - نبض طويل : زنش نبض از مقدار چهار انگشت متوسط بلندتر است - دليل است بر حرارت و غلبه خون بر بدن . 2 - نبض قصير ( كوتاه ) : زنش نبض كوتاهتر است از حال طبيعى - دليل است بر سردى مزاج مريض . 3 - نبض عريض : زنش نبض از عرض وسيع است . دليل است بر كثرت رطوبات در بدن . 4 - نبض ضيّق : زنش نبض از عرض كمتر است از حال طبيعى دلالت دارد بر كمى حرارت و رطوبت . 5 - نبض شاهق : زنش نبض طورى است كه فروميرود بر نوك انگشتان - دليل است بر حرارت بدن . 6 - ضربان كم‌تر : تعداد ضربان كمتر است از حال طبيعى دليل است بر كمى حرارت بدن . 7 - ضربان با قوه و قدرت : دليل است بر قوه و قدرت عمومى بدن بخصوص دستگاه گردش خون .