[ ز ] زيتون olea europaea درخت زيتون ( گياهى است از تيره زيتون ) بارتفاع 5 تا 7 متر و در شرايط مناسب بلندى آن به 10 تا 15 متر هم مىرسد تنه درخت مسن شكافهاى سطحى ناهموار دارد ميوه زيتون بيضى شكل و گوشتى و سبز تيره و داراى هسته محكم است ميوه زيتون خوراكى است و روغن زيتون را از ميان بر ميوه آن استخراج مىكنند اين درخت كه در بيشتر نقاط زمين در آب‌وهواى معتدل و مرطوب مىرويد در شمال ايران نيز در رودبار و منجيل پرورش داده مىشود درخت زيتون دو نوع است كه يك نوع آن در بيابان‌ها به حالت وحشى مىرويد و نوع ديگر را پرورش مىدهند بعضى از گياه‌شناسان نوشته‌اند كه درخت زيتون وقتى بسن چهل سالگى برسد ميوه مىدهد بيشتر ميوه اين درخت مصرف غذائى و درمانى دارد . ميوه رسيده آن گرم‌مزاج و ميوه نارس آن سرد مزاج است . چنانچه ميوه رسيده زيتون را در آب نمك مدتى گذاشته و سپس با مغز گردو ميل كنند مقوى دستگاه گوارش بوده و اشتهاآورست . ميوه نارس آن جهت مداواى سوختگى مصرف مىشود . بخور ميوه رسيده زيتون جهت چند نوع از امراض شش‌ها نافع مىباشد جويدن برگ درخت بوى بد دهان را زايل مىكند . در بعضى از اسهالها كه عفونى نباشد چنانچه برگ خشك شده زيتون را پودر كرده با آرد جو مخلوط و با آب آميخته در زير ناف بمالند اسهال را قطع مىكند . براى جلوگيرى از پيشرفت كرم خوردگى دندان و تسكين درد آن مردم شمال ميوه زيتون را با آب‌غوره مىجوشانند تا مانند عسل گردد و آن را مضمضه مىكنند تا حدودى درد دندان كرم خورده را قطع و از پيشرفت كرم خوردگى جلوگيرى مىكند . ميوه پخته شده زيتون جهت معالجه نقرس و مفاصل مفيد مىباشد بخور برگ آن رطوبات دماغى را از بينى خارج نموده و براى زكامهاى رطوبى نافع مىباشد . روغن ميوه اين درخت مصرف