محمد سعيد جانب اللهى
59
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
كمخونى در ايلام با خوردن دمكردهء گل انار درمان مىكنند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 277 ) . بادها باد سرخ : اگر اين باد در بدن بريزد ، بدن ورم مىكند ، و سرخرنگ مىشود . از دماغ شروع مىشود ، و از جوشى است كه با كندن موى دماغ پديد مىآيد . در اصفهان آن را از امراض حاره مىدانند و شيرخشت ، هندوانه ، ضماد پوست هندوانه و لعاب ختمى را براى آن تجويز مىكنند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . باد نزله : در قسمتهاى مختلف بدن مىريزد و بدن را به درد مىآورد . در اردكان جوهر استوقدوس را بر تن و پشت و موضع دردناك مىمالند ، كوبيدهء آن را در روغن زيتون يا كنجد حل مىكنند و بر مواضع دردناك مىمالند ؛ روزانه ، صبح ناشتا ، يك ليوان آبغوره ميل مىكنند ( طباطبايى : 673 ) . در گيلان نفت سياه و فلفل كوبيده را مخلوط مىكردند و مىجوشاندند و به تن بيمار مىماليدند و غذاهايى با طبيعت سرد به بيمار مىدادند ( پاينده : 264 ) . سيهباد ( - پوستدرمانى ) . باد گرمى ( - داغدرمانى ) . 2 . مغز ، اعصاب و روان اعصاب در بافق براى ناراحتى اعصاب دمكردهء آويشن مىخورند ( جانب اللهى ، 1384 : 118 ) . در ايلام و لرستان با داروهاى زير درمان مىكنند : 1 . جوشاندهء اكليل كوهى 2 . دمكردهء سنبل الطيب و گلگاوزبان و ليمو 3 . بيدمشك و گلاب ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 269 ) . در ميبد جوشاندهء برگ تيو و سنبل الطيب به مريض مىدهند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در راور انغوزه ، باديان ، بهار نارنج ، خشخاش ، تجويز مىكنند ( كرباس راورى : 153 - 155 ) . در اصفهان بهار نارنج با نبات ، عرق بيدمشك ، اگر خوابهاى آشفته مىبيند و شقيقهاش درد