دو مجموعهء غير ممتد را مىسازند ، اما فضاى درون هريك از اين دو دسته مدرج است . به اين معنا كه از ميان خوراكىهاى گرم ، گرم‌ترين آن‌ها را به آسانى تشخيص مىدهند و دربارهء مواد بسيار گرمى چون خرما ، شكر ، شيرينىها ، نارگيل ، سير ، گردو ، كشمش و فلفل مىگويند ، آتش است و مىسوزد ( برومبرژه : 125 - 126 ) . سه زيرمجموعهء ديگر نيز در دستهء خوراكىهاى گرم وجود دارد كه نامى بر آن‌ها نهاده نشده است و از مواردى است كه دسته‌هاى پوشيده يا بسته ناميده مىشود يعنى دسته‌هايى كه به طور ضمنى مشخص شده‌اند ، در تقابل با دسته‌هاى باز قرار دارند كه صريحا مشخص مىشوند ( همان : 126 ) . با اين حال از فردى به فرد ديگر و به‌خصوص ناحيه به ناحيه ، شمار تغييرات و نوسان‌ها در طبقه‌بندى خوراكىها زياد و در مواردى حيرت‌آور است . مثلا وضعيت گوشت گوسفند ، ميش ، بز و خروس كاملا معلوم نيست . از سوى ديگر بعضى از اين دسته‌بندىها جنبهء قطعى دارند مثلا به نظر فارس‌ها گوشت گاو ، شير و دانهء لوبيا سرد است ، درحالىكه گيلانىها همين خوراكىها را گرم مىدانند ( همان : 129 ) . يزدىها مرغ را تا وقتى به مرحلهء تخم‌گذارى نرسيده ، خنك مىدانند و با شروع تخم‌گذارى گوشت آن گرم مىشود و گوشت خروس نيز در دورهء قبل از بلوغ خنك‌تر از زمان بلوغ است ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در طب سنتى اصفهان غذاها به دو دستهء سرد و گرم تقسيم مىشود و هركدام چهار مورد دارد : گرم خشك ، گرم سرد ، خشك آن است كه پس از مصرف جذب مىشود ، گرم تر دفع مىشود . گرم خشك و تر جذب كه شد ، روى پوست اثر مىگذارد و پوست جوش مىزند ، كبد حساسيت نشان مىدهد ، گرم‌تر رطوبت را از بين مىبرد و اثر نمىگذارد . سرد نيز غذاهايى هستند كه چهار درجه دارند ، آنچه خون را غليظ مىكند ، سرد است ، تمام سموم سردند ، علت اينكه مىكشند به علت سرد بودن آن‌ها در درجهء چهارم است كه خون را منعقد مىكند . از ميوه‌ها گلابى گرم است و در درجهء دوم ، خربزه گرم است ، هندوانه سرد است ، انگور تا غوره است سرد وقتى رسيد گرم است ، تمام آلوها سردند ، زردآلو تا نرسيده سرد است ، ولى رسيدهء آن گرم است . انار شيرين گرم است ، ولى انار ترش و ميخوش سرد است . از سبزىها ترخون گرم است ، تره و اسفناج سرد است ، كاهو سرد درجهء سوم است ، يعنى از خانواده مرفين است ، كدو سرد است ، پياز گرم و سرد است ، گرم تر است . خاكشير اين خاصيت را دارد كه خود را با طبع انسان سازگار مىكند ، اگر مزاج گرم باشد سرد مىشود و اگر سرد باشد ، گرم مىشود ،