محمد سعيد جانب اللهى
314
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
بچه اگر بسم اللّه گفتى و زير درختش گذاشتى اشكال ندارد . - اگر پا از سر بچه بردارى ( عبور كردن از روى سر بچهاى كه خوابيده ) بايد اسمش را بياورى و گرنه بچه مىميرد . - اگر چشم زن حامله به مرده بيفتد ، چشم بچهاش شور مىشود . بايدها و نبايدها در رابطه با روزها : - روز چهارشنبه خوب نيست ناخن بگيرند . - شب يكشنبه و چهارشنبه نبايد به عيادت مريض بروند . - براى پيشگيرى از گسترده شدن وارفتگى صورت بايد كدخدا دور آن خط بكشد . - اگر كسى آب دهان را در مستراح بيندازد ، عقل او كم مىشود . - ادرار كردن در حمام موجب فقر مىشود . - پاى برهنه به مستراح رفتن موجب فقر است . - ناف را بعد از بريدن بايد با نخ سياه و سفيد پنبهاى ببندند . - وقتى براى اولينبار ناخن كودك مىچينند ، دايى كودك بايد مبلغى پول در كف دست بچه بگذارد . باورهاى مربوط به سحر و جادو : اگر دخترى سر راه ادرار كند و كسى از روى آن عبور كند ، جادو مىشود . اگر پنبهدانه سر راه ريخته باشد ، سحر است . اگر برگ مورت ( مورد ) سر راه ريخته باشد ، سحر است . باورهاى مربوط به ماكيان : در بافق اگر مرغى تخم نمىكرد ، صاحبش آن را بغل مىكرد و از خانه بيرون مىبرد يك نفر از او مىپرسيد كجا مىروى ؟ مىگفت : اين مرغ تخم نمىكند مىروم سرش را بكنم زير سنگ آسياب . رهگذر ضامن مرغ مىشد و از جانب او قول مىداد كه از فردا تخم كند ، زن به خانه برمىگشت . مرغ نيز روز بعد تخم مىكرد ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در ميبد اگر مرغى كرچ مىشد و نمىخواستند جوجهكشى كنند ، سر مرغ را زير آب مىكردند و آن را از بالاى پشت بام به زير مىانداختند ، مرغ به حالت عادى بازمىگشت ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . گياهان قدسى : زنها عقيده داشتند ، ناخن اگر سفيد باشد ، نامحرم است و نماز ندارد لذا بايد حنا ببندند . زنان اقشار مرفه كف دست يك خال كوچك مىگذاشتند ، ولى زنان ديگر همهء دست را حنا مىبستند .