محمد سعيد جانب اللهى
309
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
- گوشت شتر نبايد بخورد ، و گرنه مثل شتر دورهء باردارىاش به دوازده ماه خواهد كشيد . - در موقع خسوف و كسوف نبايد هيچيك از اعضاى بدنش را لمس كند ، زيرا در صورت اول همان نقطه از بدن بچه كبود شده و روى آن موهاى فراوان مىرويد و در صورت دوم در همان نقطه لكهء سرخى ايجاد خواهد شد . - اگر شكم زن آبستن بخارد ، نبايد با انگشتان خود بخاراند ، بلكه بايد شكمش را به خشتك شلوار شوهرش بمالد ، اگر با دست بخاراند پوست شكمش خواهد تركيد . - اگر در اوايل دوران حمل آثار خون در دهانهء رحم زن ديده شود ، بچه خون مىخواهد و بايد فورا گوسفندى كشت ، يا تاج خروسى را مجروح كرد و الا وضع حمل سخت و خطرناك خواهد شد و احيانا سر زا خواهد رفت ( شكورزاده : 128 - 129 ) . - بچهاى كه بزرگ نمىشود به قبرستان كهنهاش بردهاند و ناپرهيزى برداشته ، بايد سر كتابش برايش باز كنند . - كسى كه بچه سقط مىكند ، اثر ناپرهيزى است . يك دعا دارد كه بايد در آب بشورد و بخورد . نه تا هم هست كه بايد وقتى آبستن شد ، ماهى يكى از آنها را زير سر بگذارد . - بعد از شستشوى نوزاد يك تكه چلوار را چاك مىزنند و به اسم پيراهن قيامت به تن او مىكنند كه تا يك شبانهروز به تن نوزاد مىماند ، سپس او را در قنداق سفيد مىپيچند و در ننو مىگذارند و ننوى او را در تنور مىآويزند و مقدارى برنج در آن مىريزند و آن برنج را بعدا صدقه مىدهند . - تا ده شب اتاق بچه را روشن نگه مىدارند و غالبا بالاى سر مادر بچه شمع روشن مىكنند . - روز دهم بچه را با مادر به حمام مىبرند و آب جام چهل كليد به سر او مىريزند . - وقتى كه بند ناف بچه افتاد يعنى روز هفتم انعام قابله را مىپردازند . - بچهاى كه درشتتر از حد معمول باشد ( در اصطلاح عوام يك مهره ) را نبايد كسى ببيند و اگر ديدند و مهرهء او را شمردند مىميرد . - لباس بچهء اول كه از سيسمونى بوده است براى شگون به بچههاى بعدى مىپوشانند . - اگر بچه كشى به دنيا بيايد يعنى از قسمت ميانه تن به صورت دولا بيايد آمد نيامد دارد و براى رفع بلا بايد او را هفت مرتبه از بلندى به پايين بيندازند و بگيرند . - اگر بچه روز جمعه به دنيا بيايد هموزن او خرما بكشند و صدقه بدهند ، و الا بزرگ خانواده مىميرد . - آمدن يك پسر سر هفت دختر بدشگون است . - بچهاى كه روز عيد قربان به دنيا بيايد حاجى است . در ميبد به چنين بچهاى حاجى