محمد سعيد جانب اللهى
276
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
مىشود . چشمهايش به سفيدى مىگرايد و بىحال مىافتد ، گاهى نيز بيمار دچار فلج مىشود ، يا بدنش باد مىكند ، بيمار مطلقا لب به غذا نمىزند و دهانش قفل مىشود . براى درمان آن بابا و ماماى اين باد زعفران ، گلاب و خون را مخلوط كرده به بيمار مىخورانند ( همان : 17 ) . 4 . مهپىپا : بيمار به سردرد شديدى دچار مىشود . سپس دست و پايش به شدت درد مىگيرد و سرانجام فلج مىشود . بيمار خود را به شدت مىزند و لباسهاى خود را پاره مىكند و اگر معالجه نشود ، دست به خودكشى مىزند . براى درمان آن ، خون بز ، زعفران و گلاب را مخلوط كرده به بيمار مىخورانند . 5 . مىياسا « 1 » : اين باد بسيار تند اثر و خطرناك است و انسان را به زودى از پا مىاندازد . بيمار حالت جنون پيدا مىكند و لباسهاى خود را مىدرد . گاهى نيز آرام و بىحركت مىماند ، اكثرا خود را مىزند و فرياد مىكشد و خود را به زمين مىكوبد . 6 . هونگو « 2 » : اين باد جنگلى و بسيار خطرناك است ، بيمار بدنش شروع به خارش مىنمايد ، به طورى كه اگر بدنش را تكهتكه كنند باز خوشش مىآيد و باز بدنش مىخارد . اشتهايى به غذا ندارد و ضعيف مىشود و فقط خود را مىخاراند . 7 . ليوا « 3 » : ليوا بر دو نوع است ، در مجلس يكى از آنها قرهنى يا زمر به كار مىرود . از يك دهل بزرگ و مخصوص كه از پوست گاو ساخته شده است و با دو چوب و دو دستى بر آن مىكوبند و سه دهل كوچك و ظروف مسين نيز استفاده مىشود . در مجلس اين باد فقط مردهاى جوان مىرقصند ، اين باد صاف و بىخطر است و بسيار بىكينه ، در مجلس آن هيچ كس نبايد با كفش باشد و اگر با كفش باشد ، بابا و ماما او را جريمه مىكنند و از او هديه مىگيرند و اگر آن فرد جريمه خود را نپردازد او را با طناب بسته به دريا مىاندازند . هديه معمولا جنسى است ، گاهى گوسفند و بز و گاهى برنج ، روغن ، آرد ، و شكر و غيره است ، اين باد آفريقايى و هم جنگلى و هم صحرايى است . كسى كه اين باد را در خود دارد ، در مجلس ساير بادها هنگامى كه ساز و دهل و قرهنى و ساير سازها نواخته مىشود و رقصندگان مىرقصند ، حالشان دگرگون مىشود و از روى مشخصات تغيير حالت آنها بابا و ماما اين باد را در آنها شناسايى مىكنند . نوع ديگر ليوا ، بوم نام دارد كه در مجلس آن هم مردان جوان مىرقصند ، در مجلس اين باد پرچم سرخى كه روى آن لا إله الا اللّه نوشته شده برافراشته مىگردد ، علاوه بر دهل بزرگ از سه عدد دهل كوچك و زمر استفاده مىشود ، اين باد نيز مانند نوع اول بىخطر است و مركبش را اذيت نمىكند .
--> ( 1 ) . miy s ( 2 ) . hongo ( 3 ) . liv